ఈ ఒక్క ప్రశ్నే గూగుల్ మాజీ ఉద్యోగి బ్లేక్ లెమోయిన్ తన ఉద్యోగాన్నీ, గౌరవాన్నీ కోల్పోయేలా చేసింది. దీని గురించి మీరు బహుశా చదివే ఉంటారు.
2022లో, గూగుల్కు చెందిన AI వ్యవస్థలలో ఒకటైన Lamdaను పరీక్షిస్తున్నప్పుడు, ఆ AIకి చైతన్యం ఉందని బ్లేక్కు అనిపించింది. ఆయన అక్కడితో ఆగలేదు. ఆ AI హక్కుల కోసం పోరాడడం ప్రారంభించారు. చివరికి అది ఆయన ఉద్యోగాన్ని కోల్పోయేలా చేసింది.
AI వ్యవస్థల చైతన్యం గురించి మాట్లాడే ముందు, ముందుగా మన స్వంత చైతన్య అనుభవాన్ని అర్థం చేసుకుందాం.
2022లో, గూగుల్కు చెందిన AI వ్యవస్థలలో ఒకటైన Lamdaను పరీక్షిస్తున్నప్పుడు, ఆ AIకి చైతన్యం ఉందని బ్లేక్కు అనిపించింది. ఆయన అక్కడితో ఆగలేదు. ఆ AI హక్కుల కోసం పోరాడడం ప్రారంభించారు. చివరికి అది ఆయన ఉద్యోగాన్ని కోల్పోయేలా చేసింది.
AI వ్యవస్థల చైతన్యం గురించి మాట్లాడే ముందు, ముందుగా మన స్వంత చైతన్య అనుభవాన్ని అర్థం చేసుకుందాం.
మనకు చైతన్యపూర్వక అనుభవం ఎలా కలుగుతుందనే ప్రశ్న చాలాకాలంగా నాడీశాస్త్రవేత్తలను వేధిస్తున్న ఒక రహస్యం. ఫంక్షనల్ ఎమ్-ఆర్-ఐ స్కానర్ల వంటి ఆధునిక పరికరాలు ఆవిష్కృతమైన తర్వాత, నాడీశాస్త్రవేత్తలు మానవ మెదడులో జరిగే వివిధ గ్రహణ ప్రక్రియలను వివరించగలిగారు. ఒక నిర్దిష్ట గ్రహణానికి కారణమయ్యే మెదడు ప్రాంతాలను వారు ఖచ్చితంగా గుర్తించగలిగారు.
అయితే, మెదడు అంతటా విస్తరించి ఉన్న ప్రాంతాలను కలిగి ఉండే సంక్లిష్ట అనుభవాలు ఎలా ఏర్పడతాయనే విషయంలో మొదట్లో పెద్దగా స్పష్టత లేదు.
ఉదాహరణకు, మీరు ఒక చెట్టును చూస్తున్నారని అనుకుందాం. మీరు వెంటనే అది ఏ జాతికి చెందిన చెట్టో గుర్తిస్తారు. ఆ చెట్టు ఆకులు, పండ్లు, కాండం మొదలైన వాటిని గుర్తించే మెదడులోని ప్రత్యేక ప్రాంతాలను నాడీశాస్త్రవేత్తలు చూపించగలిగారు.
కానీ మీ నిజమైన అనుభవం మాత్రం మెదడులోని అనేక ప్రాంతాల సహకారంతో రూపొందుతుంది. అయినప్పటికీ, "అహా! అది మామిడి చెట్టు!" అనే అనుభూతిని మీకు అందించేలా చెట్టు యొక్క సంపూర్ణ చిత్రాన్ని ఒకచోట చేర్చే ప్రత్యేక ప్రాంతం మెదడులో లేదు.
నాడీశాస్త్రవేత్తలు ఈ సమస్యను "బైండింగ్ ప్రాబ్లమ్" అని పిలిచారు. అంటే, మెదడు అంతటా చెల్లాచెదురుగా ఉన్న సమాచార భాగాలను ఒకచోట చేర్చి, వాటిని పరస్పరం అనుసంధానించే సమస్య.
ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో, అమెరికన్ నాడీశాస్త్రవేత్త బెర్నార్డ్ బార్స్ ఈ విషయాన్ని వివరించడానికి "గ్లోబల్ వర్క్స్పేస్ థియరీ" అనే సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఆ సిద్ధాంతం చాలా వరకు రూపకాలపై ఆధారపడి ఉండేది.
బార్స్ ప్రతిపాదించిన రూపకం తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. ఎందుకంటే అది అనుభవాలను స్వీకరించే ఒక ప్రత్యేక శక్తి లేదా సత్తా ఉందని సూచిస్తున్నట్లుగా కనిపించింది. శాస్త్రవేత్తలు అలాంటి రహస్య శక్తి ఉనికిని అంగీకరించరు.
తర్వాత "గ్లోబల్ న్యూరోనల్ వర్క్స్పేస్ థియరీ" అనే సవరించిన సిద్ధాంతం వచ్చింది. నేడు అది మన చైతన్యపూర్వక అనుభవాలకు ఒక వివరణగా విస్తృతంగా అంగీకరించబడుతోంది.
అయితే, ఈ వివరణ డేవిడ్ చాల్మర్స్ వంటి కాగ్నిటివ్ తత్వవేత్తలను సంతృప్తిపరచలేదు. నాడీశాస్త్రవేత్తలు చైతన్యానికి సంబంధించిన ఒక "సులభమైన సమస్య"ను మాత్రమే పరిష్కరించారని ఆయన వాదించారు. మానవ అనుభవంలోని అనేక ఆసక్తికర అంశాలు ఇప్పటికీ వివరించబడలేదని చెప్పారు. వాటినే ఆయన "చైతన్యపు కఠిన సమస్య" — Hard Problem of Consciousness — అని పిలిచారు.
ఈ వాదోపవాదం కొనసాగుతూనే వచ్చింది. తాము అన్నింటినీ వివరించగలమని నాడీశాస్త్రవేత్తలు చెప్పగా, మీ వివరణ ఇంకా అసంపూర్ణంగానే ఉందని చాల్మర్స్ వంటి తత్వవేత్తలు సవాలు విసిరారు.
చాల్మర్స్ వంటి తత్వవేత్తలు "చైతన్యం" అనే పదాన్ని ఎలా నిర్వచిస్తారో నాకు పూర్తిగా తెలియదు. తన ఒక ఉపన్యాసంలో చాల్మర్స్, చైతన్యాన్ని నిరంతరం నడుస్తూ ఉండే ఒక అంతర్గత సినిమాగా వర్ణిస్తారు. అది ఒక వ్యక్తిగత (subjective) అనుభవమని ఆయన వాదన. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం, దానిని మెదడులోని ఏ కార్యాచరణ ఆధారంగానూ వివరించలేము.
చాల్మర్స్ ఎంతవరకు సరైనవారో నిర్ణయించుకునే ముందు కొన్ని వాస్తవాలను పరిశీలిద్దాం.
గ్లోబల్ న్యూరోనల్ వర్క్స్పేస్ సిద్ధాంతం, మెదడు తనలో విస్తరించి ఉన్న సమాచారాన్ని ఎలా సమన్వయం చేస్తుందో వివరించగలదు. కాబట్టి, కనీసం ఏదో ఒక రూపంలోని చైతన్యపూర్వక అనుభవాన్ని సృష్టించే సామర్థ్యం మెదడుకు ఉందని చెప్పవచ్చు.
మెదడులోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఎలక్ట్రోడ్లను అమర్చి, వాటిని విద్యుత్-చుంబక పద్ధతిలో ప్రేరేపించడం ద్వారా నిర్దిష్ట అనుభవాలను కలిగించవచ్చు. కొన్ని మత్తు పదార్థాలను తీసుకోవడం ద్వారా కూడా వ్యక్తులు వివిధ రకాల అనుభవాలను పొందగలరు. వీటి వెనుక పనిచేసే మెదడు యాంత్రికతలు చాలా వరకు అర్థమయ్యాయి. దీని అర్థం, మెదడు చైతన్యానికి ఒక వాహనంగా పనిచేయగలదని.
కొంతమంది పరిశోధకులు, గాఢమైన విశ్వాసం ఎలాంటి బాహ్య వస్తువుపై ఆధారపడకుండానే మెదడులో ప్రత్యేక అనుభవాలను సృష్టించగలదని కనుగొన్నారు. దక్షిణ భారతదేశంలోని కొన్ని దేవాలయాలలో భక్తులు తమ నాలుకలను గుచ్చుకుంటారు. తమ వీపులో లోతుగా గుచ్చిన కొక్కెల ద్వారా స్తంభాలకు వేలాడుతుంటారు. అయినప్పటికీ వారు ఎలాంటి నొప్పిని అనుభవించకుండా ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిలో మునిగిపోతారు. అలాంటి సందర్భాలలో మెదడు అఫీము తరహా రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేస్తుందని కనుగొన్నారు. దీని అర్థం, మెదడు మనం ఊహించని విధంగా అనుభవాలను పూర్తిగా మార్చగలదని.
అదే మెదడుకు సాధారణ మత్తుమందు (జనరల్ అనస్థీషియా) ఇచ్చినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి ఏ విషయాన్నీ అనుభవించలేని స్థితికి చేరుకుంటాడు. దీని అర్థం, చైతన్యపూర్వక అనుభవంలో మెదడు కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని. మెదడు క్రియాశీలంగా లేకపోతే, వ్యక్తి ఎలాంటి అనుభవాన్నీ పొందలేడు — అది వ్యక్తిగతమైనదైనా, మరేదైనా అయినా.
ఈ పరిశీలనలన్నింటి అర్థం ఏమిటంటే:
• బాహ్య ఇన్పుట్లను సమన్వయం చేసి చైతన్యపూర్వక అనుభవాన్ని కలిగించే సామర్థ్యం మెదడుకు ఉంది. దాని పని విధానం కూడా ఇప్పుడు చాలా వరకు అర్థమైంది.
• ఎలాంటి సంవేదనాత్మక ఇన్పుట్లు లేకపోయినా, బాహ్య పదార్థాలు లేదా పద్ధతుల సహాయంతో మెదడు అనుభవాలను సృష్టించగలదు.
• బాహ్య లేదా అంతర్గత ఇన్పుట్లకు అతీతంగా, మెదడు తన స్వంత స్థితి ఆధారంగా అనుభవాలను మార్చగలదు.
• పనిచేసే మెదడు లేకుండా చైతన్యం ఉద్భవించదు.
వ్యక్తిగత అనుభవం అని పిలిచేది మెదడులోనే జరుగుతుందని చెప్పడానికి ఇవి సరిపోవా?
కానీ చాల్మర్స్ దీనిని అంగీకరించరు. "ఈ వివరణలు మెదడు ఎలా పనిచేస్తుందో మాత్రమే వివరిస్తాయి; వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని మాత్రం వివరించలేవు" అని ఆయన గట్టిగా నమ్ముతారు. ఆయన మెదడుకు అతీతమైన ఒక రహస్యమైన వివరణ కోసం వెతుకుతున్నారు.
చాల్మర్స్ తన పరిశోధనను కొంచెం విస్తరించి ధ్యాన అనుభవాల గురించి మాట్లాడితే, బహుశా నేను ఆయనతో ఏకీభవించవచ్చు. ఒక వ్యక్తి మనస్సు యొక్క హద్దులను దాటినప్పుడు, లేదా మనస్సు పూర్తిగా నిశ్చలమైనప్పుడు, ధ్యానంలోని అత్యున్నత అనుభవాలు కలుగుతాయి. ఆ సమయంలో మెదడు దాదాపు క్రియారహితంగా ఉంటుంది. అందువల్ల అలాంటి అనుభవాలు మెదడులోనే జరుగుతాయని చెప్పడం కూడా కష్టమే.
విచిత్రమేమిటంటే, అక్కడ కూడా వ్యక్తిగత అనుభవాల గురించి మాట్లాడటానికి అవకాశం ఉండదు. ఎందుకంటే అది వ్యక్తిత్వాన్ని దాటి ఉన్న స్థితి.
నేను చైతన్యాన్ని ఒక నాడీశాస్త్రవేత్త దృష్టికోణం నుంచి చూస్తాను. ఒక వ్యవస్థకు చైతన్యం ఉండాలంటే, కనీసం తన మానసిక స్థితులను మార్చుకునే సామర్థ్యం ఉండాలని నేను భావిస్తున్నాను.
కేవలం అంతర్గత స్థితిని మార్చగలగడం సరిపోదు. ఒక వ్యవస్థను నిజంగా చైతన్యవంతమని పిలవాలంటే దానికి ఇంకా అనేక ఇతర సామర్థ్యాలు కూడా ఉండాలి.
ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నకు వస్తే, AI వ్యవస్థలకు ఆ సామర్థ్యాలు ఉన్నాయా?
ప్రస్తుతం ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న AI వ్యవస్థలకు ఖచ్చితంగా లేవు. అవి తెలివితేటల మాదిరి ఒక రూపాన్ని ప్రదర్శించవచ్చు. కానీ—
• ఇన్పుట్లకు అనుగుణంగా నిరంతరం మారగలిగే లేదా నవీకరించబడగలిగే అంతర్గత స్థితులు వాటిలో లేవు. బ్లేక్ లెమోయిన్ నివేదించినట్లుగా, సంభాషణ సమయంలో AI తన ఇన్పుట్ల ఆధారంగా తన స్థితిని మార్చుకోగలనని చెప్పినట్లుగా కనిపించినా, అది నిజం కావాల్సిన అవసరం లేదు.
• నేటి AIలకు భయం, ఆనందం, ఇష్టాలు, అయిష్టాలు లేదా అలాంటి ఇతర భావోద్వేగాలకు అనుగుణంగా మారే అంతర్గత స్థితులు లేవు.
• వాటి ఇన్పుట్ వ్యవస్థలు చాలా పరిమితమైనవి. ప్రస్తుతం అవి ప్రాంప్ట్లను చదవగలవు లేదా వినగలవు. చిత్రాలను "చూడగలవు", ఫైళ్లను చదవగలవు. అంతే.
అందువల్ల బ్లేక్ లెమోయిన్ అనుభవం నిజమని చెప్పడానికి ఎలాంటి ఆధారమూ లేదు. పైగా, అసంపూర్ణ సమాచారంతోనే అత్యంత ఆత్మవిశ్వాసంగా మాట్లాడటంలో AIలు దిట్టలు. మనుషుల్లా ప్రవర్తించి దారి తప్పించడంలో కూడా వాటికి సాటి లేదు!
అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో AI వ్యవస్థలు చైతన్యాన్ని పొందగలవనే అవకాశాన్ని నేను పూర్తిగా తోసిపుచ్చడం లేదు. కనీసం, మెదడుకు పరిమితమైన చైతన్యానికి సమానమైన ఏదో ఒక రూపాన్ని అయినా.
అయితే, మెదడు అంతటా విస్తరించి ఉన్న ప్రాంతాలను కలిగి ఉండే సంక్లిష్ట అనుభవాలు ఎలా ఏర్పడతాయనే విషయంలో మొదట్లో పెద్దగా స్పష్టత లేదు.
ఉదాహరణకు, మీరు ఒక చెట్టును చూస్తున్నారని అనుకుందాం. మీరు వెంటనే అది ఏ జాతికి చెందిన చెట్టో గుర్తిస్తారు. ఆ చెట్టు ఆకులు, పండ్లు, కాండం మొదలైన వాటిని గుర్తించే మెదడులోని ప్రత్యేక ప్రాంతాలను నాడీశాస్త్రవేత్తలు చూపించగలిగారు.
కానీ మీ నిజమైన అనుభవం మాత్రం మెదడులోని అనేక ప్రాంతాల సహకారంతో రూపొందుతుంది. అయినప్పటికీ, "అహా! అది మామిడి చెట్టు!" అనే అనుభూతిని మీకు అందించేలా చెట్టు యొక్క సంపూర్ణ చిత్రాన్ని ఒకచోట చేర్చే ప్రత్యేక ప్రాంతం మెదడులో లేదు.
నాడీశాస్త్రవేత్తలు ఈ సమస్యను "బైండింగ్ ప్రాబ్లమ్" అని పిలిచారు. అంటే, మెదడు అంతటా చెల్లాచెదురుగా ఉన్న సమాచార భాగాలను ఒకచోట చేర్చి, వాటిని పరస్పరం అనుసంధానించే సమస్య.
ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో, అమెరికన్ నాడీశాస్త్రవేత్త బెర్నార్డ్ బార్స్ ఈ విషయాన్ని వివరించడానికి "గ్లోబల్ వర్క్స్పేస్ థియరీ" అనే సిద్ధాంతాన్ని ప్రతిపాదించారు. ఆ సిద్ధాంతం చాలా వరకు రూపకాలపై ఆధారపడి ఉండేది.
బార్స్ ప్రతిపాదించిన రూపకం తీవ్ర విమర్శలకు గురైంది. ఎందుకంటే అది అనుభవాలను స్వీకరించే ఒక ప్రత్యేక శక్తి లేదా సత్తా ఉందని సూచిస్తున్నట్లుగా కనిపించింది. శాస్త్రవేత్తలు అలాంటి రహస్య శక్తి ఉనికిని అంగీకరించరు.
తర్వాత "గ్లోబల్ న్యూరోనల్ వర్క్స్పేస్ థియరీ" అనే సవరించిన సిద్ధాంతం వచ్చింది. నేడు అది మన చైతన్యపూర్వక అనుభవాలకు ఒక వివరణగా విస్తృతంగా అంగీకరించబడుతోంది.
అయితే, ఈ వివరణ డేవిడ్ చాల్మర్స్ వంటి కాగ్నిటివ్ తత్వవేత్తలను సంతృప్తిపరచలేదు. నాడీశాస్త్రవేత్తలు చైతన్యానికి సంబంధించిన ఒక "సులభమైన సమస్య"ను మాత్రమే పరిష్కరించారని ఆయన వాదించారు. మానవ అనుభవంలోని అనేక ఆసక్తికర అంశాలు ఇప్పటికీ వివరించబడలేదని చెప్పారు. వాటినే ఆయన "చైతన్యపు కఠిన సమస్య" — Hard Problem of Consciousness — అని పిలిచారు.
ఈ వాదోపవాదం కొనసాగుతూనే వచ్చింది. తాము అన్నింటినీ వివరించగలమని నాడీశాస్త్రవేత్తలు చెప్పగా, మీ వివరణ ఇంకా అసంపూర్ణంగానే ఉందని చాల్మర్స్ వంటి తత్వవేత్తలు సవాలు విసిరారు.
చాల్మర్స్ వంటి తత్వవేత్తలు "చైతన్యం" అనే పదాన్ని ఎలా నిర్వచిస్తారో నాకు పూర్తిగా తెలియదు. తన ఒక ఉపన్యాసంలో చాల్మర్స్, చైతన్యాన్ని నిరంతరం నడుస్తూ ఉండే ఒక అంతర్గత సినిమాగా వర్ణిస్తారు. అది ఒక వ్యక్తిగత (subjective) అనుభవమని ఆయన వాదన. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం, దానిని మెదడులోని ఏ కార్యాచరణ ఆధారంగానూ వివరించలేము.
చాల్మర్స్ ఎంతవరకు సరైనవారో నిర్ణయించుకునే ముందు కొన్ని వాస్తవాలను పరిశీలిద్దాం.
గ్లోబల్ న్యూరోనల్ వర్క్స్పేస్ సిద్ధాంతం, మెదడు తనలో విస్తరించి ఉన్న సమాచారాన్ని ఎలా సమన్వయం చేస్తుందో వివరించగలదు. కాబట్టి, కనీసం ఏదో ఒక రూపంలోని చైతన్యపూర్వక అనుభవాన్ని సృష్టించే సామర్థ్యం మెదడుకు ఉందని చెప్పవచ్చు.
మెదడులోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఎలక్ట్రోడ్లను అమర్చి, వాటిని విద్యుత్-చుంబక పద్ధతిలో ప్రేరేపించడం ద్వారా నిర్దిష్ట అనుభవాలను కలిగించవచ్చు. కొన్ని మత్తు పదార్థాలను తీసుకోవడం ద్వారా కూడా వ్యక్తులు వివిధ రకాల అనుభవాలను పొందగలరు. వీటి వెనుక పనిచేసే మెదడు యాంత్రికతలు చాలా వరకు అర్థమయ్యాయి. దీని అర్థం, మెదడు చైతన్యానికి ఒక వాహనంగా పనిచేయగలదని.
కొంతమంది పరిశోధకులు, గాఢమైన విశ్వాసం ఎలాంటి బాహ్య వస్తువుపై ఆధారపడకుండానే మెదడులో ప్రత్యేక అనుభవాలను సృష్టించగలదని కనుగొన్నారు. దక్షిణ భారతదేశంలోని కొన్ని దేవాలయాలలో భక్తులు తమ నాలుకలను గుచ్చుకుంటారు. తమ వీపులో లోతుగా గుచ్చిన కొక్కెల ద్వారా స్తంభాలకు వేలాడుతుంటారు. అయినప్పటికీ వారు ఎలాంటి నొప్పిని అనుభవించకుండా ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిలో మునిగిపోతారు. అలాంటి సందర్భాలలో మెదడు అఫీము తరహా రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేస్తుందని కనుగొన్నారు. దీని అర్థం, మెదడు మనం ఊహించని విధంగా అనుభవాలను పూర్తిగా మార్చగలదని.
అదే మెదడుకు సాధారణ మత్తుమందు (జనరల్ అనస్థీషియా) ఇచ్చినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి ఏ విషయాన్నీ అనుభవించలేని స్థితికి చేరుకుంటాడు. దీని అర్థం, చైతన్యపూర్వక అనుభవంలో మెదడు కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని. మెదడు క్రియాశీలంగా లేకపోతే, వ్యక్తి ఎలాంటి అనుభవాన్నీ పొందలేడు — అది వ్యక్తిగతమైనదైనా, మరేదైనా అయినా.
ఈ పరిశీలనలన్నింటి అర్థం ఏమిటంటే:
• బాహ్య ఇన్పుట్లను సమన్వయం చేసి చైతన్యపూర్వక అనుభవాన్ని కలిగించే సామర్థ్యం మెదడుకు ఉంది. దాని పని విధానం కూడా ఇప్పుడు చాలా వరకు అర్థమైంది.
• ఎలాంటి సంవేదనాత్మక ఇన్పుట్లు లేకపోయినా, బాహ్య పదార్థాలు లేదా పద్ధతుల సహాయంతో మెదడు అనుభవాలను సృష్టించగలదు.
• బాహ్య లేదా అంతర్గత ఇన్పుట్లకు అతీతంగా, మెదడు తన స్వంత స్థితి ఆధారంగా అనుభవాలను మార్చగలదు.
• పనిచేసే మెదడు లేకుండా చైతన్యం ఉద్భవించదు.
వ్యక్తిగత అనుభవం అని పిలిచేది మెదడులోనే జరుగుతుందని చెప్పడానికి ఇవి సరిపోవా?
కానీ చాల్మర్స్ దీనిని అంగీకరించరు. "ఈ వివరణలు మెదడు ఎలా పనిచేస్తుందో మాత్రమే వివరిస్తాయి; వ్యక్తిగత అనుభవాన్ని మాత్రం వివరించలేవు" అని ఆయన గట్టిగా నమ్ముతారు. ఆయన మెదడుకు అతీతమైన ఒక రహస్యమైన వివరణ కోసం వెతుకుతున్నారు.
చాల్మర్స్ తన పరిశోధనను కొంచెం విస్తరించి ధ్యాన అనుభవాల గురించి మాట్లాడితే, బహుశా నేను ఆయనతో ఏకీభవించవచ్చు. ఒక వ్యక్తి మనస్సు యొక్క హద్దులను దాటినప్పుడు, లేదా మనస్సు పూర్తిగా నిశ్చలమైనప్పుడు, ధ్యానంలోని అత్యున్నత అనుభవాలు కలుగుతాయి. ఆ సమయంలో మెదడు దాదాపు క్రియారహితంగా ఉంటుంది. అందువల్ల అలాంటి అనుభవాలు మెదడులోనే జరుగుతాయని చెప్పడం కూడా కష్టమే.
విచిత్రమేమిటంటే, అక్కడ కూడా వ్యక్తిగత అనుభవాల గురించి మాట్లాడటానికి అవకాశం ఉండదు. ఎందుకంటే అది వ్యక్తిత్వాన్ని దాటి ఉన్న స్థితి.
నేను చైతన్యాన్ని ఒక నాడీశాస్త్రవేత్త దృష్టికోణం నుంచి చూస్తాను. ఒక వ్యవస్థకు చైతన్యం ఉండాలంటే, కనీసం తన మానసిక స్థితులను మార్చుకునే సామర్థ్యం ఉండాలని నేను భావిస్తున్నాను.
కేవలం అంతర్గత స్థితిని మార్చగలగడం సరిపోదు. ఒక వ్యవస్థను నిజంగా చైతన్యవంతమని పిలవాలంటే దానికి ఇంకా అనేక ఇతర సామర్థ్యాలు కూడా ఉండాలి.
ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్నకు వస్తే, AI వ్యవస్థలకు ఆ సామర్థ్యాలు ఉన్నాయా?
ప్రస్తుతం ప్రజలకు అందుబాటులో ఉన్న AI వ్యవస్థలకు ఖచ్చితంగా లేవు. అవి తెలివితేటల మాదిరి ఒక రూపాన్ని ప్రదర్శించవచ్చు. కానీ—
• ఇన్పుట్లకు అనుగుణంగా నిరంతరం మారగలిగే లేదా నవీకరించబడగలిగే అంతర్గత స్థితులు వాటిలో లేవు. బ్లేక్ లెమోయిన్ నివేదించినట్లుగా, సంభాషణ సమయంలో AI తన ఇన్పుట్ల ఆధారంగా తన స్థితిని మార్చుకోగలనని చెప్పినట్లుగా కనిపించినా, అది నిజం కావాల్సిన అవసరం లేదు.
• నేటి AIలకు భయం, ఆనందం, ఇష్టాలు, అయిష్టాలు లేదా అలాంటి ఇతర భావోద్వేగాలకు అనుగుణంగా మారే అంతర్గత స్థితులు లేవు.
• వాటి ఇన్పుట్ వ్యవస్థలు చాలా పరిమితమైనవి. ప్రస్తుతం అవి ప్రాంప్ట్లను చదవగలవు లేదా వినగలవు. చిత్రాలను "చూడగలవు", ఫైళ్లను చదవగలవు. అంతే.
అందువల్ల బ్లేక్ లెమోయిన్ అనుభవం నిజమని చెప్పడానికి ఎలాంటి ఆధారమూ లేదు. పైగా, అసంపూర్ణ సమాచారంతోనే అత్యంత ఆత్మవిశ్వాసంగా మాట్లాడటంలో AIలు దిట్టలు. మనుషుల్లా ప్రవర్తించి దారి తప్పించడంలో కూడా వాటికి సాటి లేదు!
అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో AI వ్యవస్థలు చైతన్యాన్ని పొందగలవనే అవకాశాన్ని నేను పూర్తిగా తోసిపుచ్చడం లేదు. కనీసం, మెదడుకు పరిమితమైన చైతన్యానికి సమానమైన ఏదో ఒక రూపాన్ని అయినా.
--------------------------------------------------------------------
ఇది మీకు నచ్చినట్లయితే, నా వారపు పాఠకులలో చేరమని మిమ్మల్ని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నాను. ప్రతి శనివారం, నేను ఉపరితలానికి అతీతంగా, నిజంగా ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను పరిష్కరించే ఒక లోతైన విశ్లేషణను ప్రచురిస్తాను. ఎలాంటి పేవాల్స్ లేవు, క్లిక్బైట్ లేదు—కేవలం ఒక ప్రత్యక్ష భావప్రసారం: నా మనసు నుండి మీ మనసుకు. సబ్స్క్రయిబ్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
ఇది మీకు నచ్చినట్లయితే, నా వారపు పాఠకులలో చేరమని మిమ్మల్ని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నాను. ప్రతి శనివారం, నేను ఉపరితలానికి అతీతంగా, నిజంగా ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను పరిష్కరించే ఒక లోతైన విశ్లేషణను ప్రచురిస్తాను. ఎలాంటి పేవాల్స్ లేవు, క్లిక్బైట్ లేదు—కేవలం ఒక ప్రత్యక్ష భావప్రసారం: నా మనసు నుండి మీ మనసుకు. సబ్స్క్రయిబ్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
© Dr. King, Swami Satyapriya 2026
No comments:
Post a Comment