/* */ Let's THINK : By Dr.King, Swami Satyapriya: July 2026

Friday, July 31, 2026

[English] The True Wonder of Turiya-Consciousness.

 
 
 
 
In the last few episodes, we embarked on a journey through some of the deepest philosophical ideas. We explored the perspectives that the ancient Indian sages held regarding consciousness. The most important part of that discussion was the astonishing and mind-boggling state of consciousness known as Turiya, which appears to lie beyond all experience-based reasoning.

To the modern, rational mind, the idea of the Turiya state may seem like a beautiful speculation. It may appear to be a poetic, idealistic, and unrealistic concept. Therefore, a skeptic may ask, "Did anyone really live in such a state? Or is it nothing more than a fictional story from ancient psychology?"

Today, I would like to present an argument that this Turiya state is not merely imaginary. We may not be able to prove Turiya scientifically. However, we can examine documented incidents from the lives of people who lived in this state—people who lived among us, not centuries ago, but only a few decades ago—real-life events that were recorded without any glorification.

[Spanish] El Verdadero Asombro de la Conciencia Turiiya

 
 
 
 
En los últimos episodios emprendimos un viaje a través de algunas de las ideas filosóficas más profundas. Exploramos las perspectivas que los antiguos sabios de la India tenían acerca de la conciencia. La parte más importante de esa discusión fue el asombroso y desconcertante estado de conciencia conocido como Turiiya, que parece encontrarse más allá de todo razonamiento basado en la experiencia.

Para la mente moderna y racional, la idea del estado de Turiiya puede parecer una hermosa especulación. Puede parecer un concepto poético, idealista e irreal. Por eso, un escéptico podría preguntar: «¿Realmente alguien vivió en un estado así? ¿O no es más que una historia ficticia de la antigua psicología?»

Hoy quisiera presentar un argumento de que este estado de Turiiya no es simplemente imaginario. Tal vez no podamos demostrar científicamente la existencia de Turiiya. Sin embargo, sí podemos examinar hechos documentados de las vidas de personas que vivieron en ese estado; personas que vivieron entre nosotros, no hace siglos, sino apenas hace unas décadas. Son acontecimientos reales registrados sin ninguna exageración ni glorificación.

[German] Das wahre Wunder des Tureeya-Bewusstseins

 
 
 
 
In den vergangenen Episoden haben wir uns auf eine Reise durch einige der tiefgründigsten philosophischen Gedanken begeben. Wir haben die Sichtweisen der alten indischen Weisen über das Bewusstsein kennengelernt. Der wichtigste Teil dieser Betrachtung war der erstaunliche und den Verstand herausfordernde Bewusstseinszustand, der als Tureeya bekannt ist und jenseits allen erfahrungsbasierten Denkens zu liegen scheint.

Für den modernen, rational denkenden Menschen mag die Vorstellung des Tureeya-Zustands wie eine schöne Spekulation erscheinen. Sie mag wie ein poetisches, ideales und zugleich unrealistisches Konzept wirken. Deshalb könnte ein Skeptiker fragen: „Hat jemals wirklich jemand in einem solchen Zustand gelebt? Oder handelt es sich lediglich um eine fiktive Erzählung aus der antiken Psychologie?"

Heute möchte ich darlegen, warum dieser Zustand des Tureeya nicht bloß eine Einbildung ist. Vielleicht können wir Tureeya wissenschaftlich nicht beweisen. Dennoch können wir dokumentierte Begebenheiten aus dem Leben von Menschen untersuchen, die in diesem Zustand gelebt haben – Menschen, die nicht vor Jahrhunderten, sondern noch vor wenigen Jahrzehnten unter uns lebten. Es handelt sich um wirkliche Ereignisse, die ohne jede Verherrlichung überliefert wurden.

[Hindi] तुरीय प्रज्ञा का वास्तविक चमत्कार

 
 
 
 
पिछले कुछ एपिसोडों में हमने दर्शन की कुछ अत्यंत गहन अवधारणाओं की यात्रा की थी। हमने चर्चा की थी कि प्राचीन भारतीय ऋषि प्रज्ञा के बारे में क्या दृष्टिकोण रखते थे। उस चर्चा का सबसे महत्वपूर्ण भाग था प्रज्ञा की वह आश्चर्यजनक और मन को विस्मित कर देने वाली अवस्था, जिसे तुरीय कहा जाता है और जो अनुभव-आधारित समस्त तर्क से परे प्रतीत होती है।

आधुनिक और तर्कप्रधान मन के लिए तुरीय की यह अवधारणा एक सुंदर कल्पना जैसी लग सकती है। यह एक काव्यमय, आदर्शवादी और अवास्तविक विचार भी प्रतीत हो सकती है। इसलिए कोई संशयवादी पूछ सकता है, "क्या वास्तवमें कोई इस अवस्था में जीया था? या यह केवल प्राचीन मनोविज्ञान की एक काल्पनिक कहानी है?"

आज मैं आपके सामने यह तर्क रखना चाहता हूँ कि तुरीय की यह अवस्था केवल कल्पना नहीं है। संभव है कि हम इसे वैज्ञानिक रूपसे सिद्ध न करसकें। लेकिन हम उन लोगों के जीवन की प्रामाणिक घटनाओं का अध्ययन अवश्य करसकतेहैं, जिन्होंने इस अवस्था में जीवन बिताया। ऐसे लोग जो सदियों पहले नहीं, बल्कि कुछ ही दशक पहले हमारे बीच रहे। और जिनके जीवन की घटनाएँ बिना किसी अतिशयोक्ति या महिमामंडन के दर्ज की गई हैं।

[Telugu] తురీయ ప్రజ్ఞ యొక్క నిజమైన అద్భుతం

 
 
 
 
గత కొన్ని ఎపిసోడ్లలో మనం అత్యంత గంభీరమైన తాత్విక ఆలోచనల ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించాము. ప్రాచీన భారతీయ ఋషులు ప్రజ్ఞ గురించి కలిగి ఉన్న దృష్టికోణాలను పరిశీలించాము. ఆ చర్చలో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం అనుభవంపై ఆధారపడిన సమస్త తర్కానికీ అతీతంగా కనిపించే, తురీయ అని పిలువబడే ఆశ్చర్యకరమైన మరియు మనసును విస్మయానికి గురిచేసే ప్రజ్ఞా స్థితి.

ఆధునిక, హేతుబద్ధమైన మనస్సుకు తురీయ స్థితి అనే భావన ఒక అందమైన ఊహలా అనిపించవచ్చు. అది కవితాత్మకమైన, ఆదర్శవాదమైన, వాస్తవానికి దూరమైన భావనగా కనిపించవచ్చు. అందువల్ల ఒక సంశయవాది ఇలా ప్రశ్నించవచ్చు: "నిజంగానే ఎవరైనా ఇలాంటి స్థితిలో జీవించారా? లేక ఇది ప్రాచీన మనోవిజ్ఞానానికి చెందిన ఒక కల్పిత కథ మాత్రమేనా?"

ఈ రోజు తురీయ స్థితి కేవలం కల్పన మాత్రమే కాదని సూచించే ఒక వాదనను మీ ముందుంచాలనుకుంటున్నాను. మనం తురీయను శాస్త్రీయంగా నిరూపించలేకపోవచ్చు. కానీ ఈ స్థితిలో జీవించిన వ్యక్తుల జీవితాలలో నమోదైన నిజమైన సంఘటనలను మాత్రం పరిశీలించవచ్చు. వారు శతాబ్దాల క్రితం కాదు, కేవలం కొన్ని దశాబ్దాల క్రితమే మన మధ్య జీవించారు. వారి జీవిత సంఘటనలు ఎలాంటి అతిశయోక్తి లేదా మహిమాపరిచే ప్రయత్నం లేకుండా నమోదు చేయబడ్డాయి.

[Kannada] ತುರೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಿಜವಾದ ವಿಸ್ಮಯ

 
 
 
 
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪಯಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೆವು. ಆ ಚರ್ಚೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಾಧಾರಿತ ತರ್ಕಕ್ಕೂ ಮೀರಿದಂತೆ ಕಾಣುವ, ತುರೀಯ ಎಂಬ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ಥಿತಿ.

ಆಧುನಿಕ, ತರ್ಕಬದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾದ ಊಹೆಯಂತೆ ತೋರಬಹುದು. ಅದೊಂದು ಕಾವ್ಯಮಯವಾದ, ಆದರ್ಶ, ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಂದೇಹವಾದಿಯು, "ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಯಾರಾದರೂ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದರೇ? ಅಥವಾ ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಷ್ಟೇನಾ?" ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು.

ಇಂದು, ನಾನು ಈ ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಒಂದು ವಾದವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ತುರೀಯವನ್ನು ನಾವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದವರ, ನಮ್ಮ ನಡುವೆಯೇ ಬದುಕಿದ್ದವರ, ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದವರ, ಯಾವುದೇ ವೈಭವೀಕರಣವಿಲ್ಲದ, ನೈಜ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

Friday, July 24, 2026

[English] The Magic of Omkaar (Part 4): There Is Only One Consciousness, Not Many!

 
 
 
 
 
In the last few episodes, we discussed consciousness. We spoke about the four states of consciousness: the waking state, the dream state, the deep sleep state, and the indescribable state of Turiya. All living beings experience one of these four states of consciousness at different times.

Our discussion was based on the Mandukya Upanishad, one of the ancient Upanishads of India.

At the end of the previous episode, I hinted that many Advaita philosophers of India hold a different view regarding these states of consciousness. In this episode, I will briefly discuss the alternative viewpoint presented by Gaudapada in his famous Mandukya Karika—that is, his exposition on the Mandukya Upanishad.

Who was Gaudapada?

Gaudapada was the original philosopher of the Advaita tradition. He belonged to the 6th century CE. He was the paramaguru (teacher's teacher) of the famous Advaita philosopher Shankara.

What did Gaudapada say?

[Spanish] La Magia del Omkaar (Parte 4): ¡Solo Existe Una Conciencia, No Muchas!

 
 
 
 
En los últimos episodios, hablamos sobre la conciencia. Hablamos de los cuatro estados de la conciencia: el estado de vigilia, el estado de sueño, el estado de sueño profundo y el indescriptible estado de Turiya. Todos los seres vivos experimentan uno de estos cuatro estados de conciencia en distintos momentos.

Nuestra discusión se basó en la Mandukya Upanishad, una de las antiguas Upanishads de la India.

Al final del episodio anterior, mencioné que muchos filósofos Advaita de la India sostienen un punto de vista diferente con respecto a estos estados de conciencia. En este episodio, comentaré brevemente la perspectiva alternativa presentada por Gaudapada en su famosa Mandukya Karika, es decir, su exposición sobre la Mandukya Upanishad.

¿Quién fue Gaudapada?

Gaudapada fue el filósofo original de la tradición Advaita. Vivió en el siglo VI d. C. Fue el paramagurú (el maestro del maestro) del célebre filósofo Advaita Shankara.

¿Qué dijo Gaudapada?

[German] Die Magie des Omkaar (Teil 4): Es Gibt Nur Ein Bewusstsein, Nicht Viele!

 
 
 
 
In den letzten Folgen haben wir über das Bewusstsein gesprochen. Wir haben die vier Bewusstseinszustände behandelt: den Wachzustand, den Traumzustand, den Tiefschlafzustand und den unbeschreiblichen Zustand des Turiya. Alle Lebewesen erfahren zu unterschiedlichen Zeiten einen dieser vier Bewusstseinszustände.

Unsere Diskussion stützte sich auf die Mandukya Upanishad, eine der alten Upanishaden Indiens.

Am Ende der vorherigen Folge habe ich angedeutet, dass viele Advaita-Philosophen Indiens hinsichtlich dieser Bewusstseinszustände eine andere Auffassung vertreten. In dieser Folge werde ich kurz den alternativen Standpunkt erläutern, den Gaudapada in seiner berühmten Mandukya Karika – also seinem Kommentar zur Mandukya Upanishad – darlegt.

Wer war Gaudapada?

Gaudapada war der ursprüngliche Philosoph der Advaita-Tradition. Er lebte im 6. Jahrhundert n. Chr. Er war der Paramaguru (der Lehrer des Lehrers) des berühmten Advaita-Philosophen Schankara.

Was sagte Gaudapada?

[Hindi] ॐकार का चमत्कार (भाग 4): अनेक नहीं, केवल एक ही चेतना है!

 
 
 
 
पिछले कुछ एपिसोडों में हमने चेतना के बारे में चर्चा की। हमने चेतना की चार अवस्थाओं—जाग्रत अवस्था, स्वप्न अवस्था, सुषुप्ति अवस्था और तुरीय की अवर्णनीय अवस्था—के बारे में बात की। सभी जीवधारी अलग-अलग समय पर इन चार अवस्थाओं में से किसी-न-किसी एक का अनुभव करते हैं।

हमारी यह चर्चा भारत के प्राचीन उपनिषदों में से एक, माण्डूक्य उपनिषद, पर आधारित थी।

पिछले एपिसोड के अंत में मैंने संकेत दिया था कि भारत के अनेक अद्वैत दार्शनिक इन चेतना-अवस्थाओं के बारे में एक भिन्न दृष्टिकोण रखते हैं। इस एपिसोड में मैं गौड़पाद द्वारा अपनी प्रसिद्ध माण्डूक्य कारिका—अर्थात् माण्डूक्य उपनिषद पर लिखी गई उनकी व्याख्या—में प्रस्तुत वैकल्पिक दृष्टिकोण का संक्षेप में वर्णन करूँगा।

गौड़पाद कौन थे?

गौड़पाद अद्वैत परंपरा के मूल दार्शनिक थे। उनका समय छठी शताब्दी ईस्वी का माना जाता है। वे प्रसिद्ध अद्वैत दार्शनिक शंकराचार्य के परमगुरु (गुरु के गुरु) थे।

गौड़पाद ने क्या कहा?

[Telugu] ఓంకార మహిమ (భాగం 4): అనేక చైతన్యాలు లేవు—ఒకటే చైతన్యం ఉంది!

 
 
 
 
గత కొన్ని ఎపిసోడ్లలో మనం చైతన్యం గురించి చర్చించాము. చైతన్యానికి సంబంధించిన నాలుగు స్థితుల గురించి మాట్లాడుకున్నాము—జాగ్రత్ స్థితి, స్వప్న స్థితి, సుషుప్తి స్థితి, అలాగే వర్ణించలేని తురీయ స్థితి. ప్రతి జీవి వేర్వేరు సమయాల్లో ఈ నాలుగు చైతన్య స్థితులలో ఏదో ఒకదానిని అనుభవిస్తుంది.

మన చర్చ భారతదేశంలోని ప్రాచీన ఉపనిషత్తులలో ఒకటైన మాండూక్య ఉపనిషత్తుపై ఆధారపడి ఉంది.

గత ఎపిసోడ్ చివరలో, భారతదేశంలోని అనేక అద్వైత తత్వవేత్తలు ఈ చైతన్య స్థితుల గురించి భిన్నమైన దృక్కోణాన్ని కలిగి ఉన్నారని నేను సూచించాను. ఈ ఎపిసోడ్లో, గౌడపాదుడు తన ప్రసిద్ధ మాండూక్య కారికలో—అంటే మాండూక్య ఉపనిషత్తుపై ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యానంలో—ప్రతిపాదించిన ప్రత్యామ్నాయ దృక్కోణాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను.

గౌడపాదుడు ఎవరు?

గౌడపాదుడు అద్వైత సంప్రదాయానికి మూల తత్వవేత్త. ఆయన క్రీస్తు శకం ఆరవ శతాబ్దానికి చెందినవారు. ప్రసిద్ధ అద్వైత తత్వవేత్త శంకరాచార్యుల పరమగురు (గురువు యొక్క గురువు) ఆయనే.

గౌడపాదుడు ఏమి చెప్పారు?

[Kannada] ಓಂಕಾರದ ಜಾದೂ (ಭಾಗ 4) : ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಅನೇಕವಲ್ಲ!

 
 
 
 
 
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೆವು. ಜಾಗ್ರತ ಸ್ಥಿತಿ, ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕುರಿತು ನಾವು ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆವು. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.

ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಸುಳಿವು ನೀಡಿದ್ದೆ. ಈ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗೌಡಪಾದರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಕಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಅಂದರೆ ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸೂಚಿಸಿದ ಪರ್ಯಾಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದೇನೆ.

ಯಾರು ಈ ಗೌಡಪಾದರು ?

ಗೌಡಪಾದರು ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬ ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶಂಕರರ ಪರಮಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು.

ಗೌಡಪಾದರು ಏನು ಹೇಳಿದರು?

Friday, July 17, 2026

[English] The Magic of Om – The Indescribable Fourth State of Consciousness.

 
 
 
In the previous episode, we discussed the three states of consciousness described by our ancient Indian philosophers. We based our discussion on one of the Upanishads—the Mandukya Upanishad.

This Upanishad speaks about the three states of consciousness: the waking state, the dream state, and the deep sleep state. These are the three states that we observe every day in all living beings. It then goes on to speak about a fourth state called Turiya.

What is this state of Turiya?

[Spanish] La magia del Om: el indescriptible cuarto estado de la consciencia.

 
 
 
 
En el episodio anterior hablamos de los tres estados de la consciencia descritos por nuestros antiguos filósofos de la India. Basamos nuestra discusión en una de las Upanishads: la Mandukya Upanishad.

Esta Upanishad habla de los tres estados de la consciencia: el estado de vigilia, el estado de sueño y el estado de sueño profundo. Estos son los tres estados que observamos diariamente en todos los seres vivos. Luego continúa hablando de un cuarto estado llamado Turiya.

¿Qué es este estado de Turiya?

[German] Die Magie des Om – Der unbeschreibliche vierte Zustand des Bewusstseins.

 
 
 
 
In der vorherigen Folge haben wir die drei Bewusstseinszustände besprochen, die von unseren altindischen Philosophen beschrieben wurden. Als Grundlage unserer Diskussion diente eine der Upanishaden – die Mandukya-Upanishad.

Diese Upanishad spricht über die drei Zustände des Bewusstseins: den Wachzustand, den Traumzustand und den Zustand des Tiefschlafs. Das sind die drei Zustände, die wir bei allen Lebewesen jeden Tag beobachten. Anschließend spricht sie von einem vierten Zustand, der Turiya genannt wird.

Was ist dieser Zustand des Turiya?

[Hindi] ॐकार का चमत्कार — चेतना की अवर्णनीय चौथी अवस्था।

 
 
 
 
पिछले एपिसोड में हमने अपने प्राचीन भारतीय दार्शनिकों द्वारा वर्णित चेतना की तीन अवस्थाओं पर चर्चा की थी। अपनी चर्चा के लिए हमने उपनिषदों में से एक, माण्डूक्य उपनिषद को आधार बनाया था।

यह उपनिषद चेतना की तीन अवस्थाओं—जाग्रत अवस्था, स्वप्न अवस्था और सुषुप्ति अवस्था—के बारे में बताता है। ये वही तीन अवस्थाएँ हैं जिन्हें हम सभी जीवों में प्रतिदिन देखते हैं। इसके बाद यह 'तुरीय' नामक चौथी अवस्था का वर्णन करता है।

आख़िर यह तुरीय अवस्था क्या है?

[Telugu] ఓంకార మహిమ – చైతన్యపు వర్ణించలేని నాలుగవ స్థితి.

 
 
 
 
మునుపటి భాగంలో, మన ప్రాచీన భారతీయ తత్వవేత్తలు వివరించిన చైతన్యపు మూడు స్థితుల గురించి మనం చర్చించాము. మన చర్చకు ఉపనిషత్తులలో ఒకటైన మాండూక్య ఉపనిషత్తును ఆధారంగా తీసుకున్నాము.

ఈ ఉపనిషత్తు చైతన్యపు మూడు స్థితుల గురించి చెబుతుంది—జాగ్రత్ స్థితి, స్వప్న స్థితి, సుషుప్తి స్థితి. ఇవే ప్రతి జీవిలో మనం ప్రతిరోజూ గమనించే మూడు స్థితులు. ఆ తరువాత, ఇది 'తురీయ' అనే నాలుగవ స్థితి గురించి మాట్లాడుతుంది.

ఈ తురీయ స్థితి అంటే ఏమిటి?

[Kannada] ಓಂಕಾರದ ಜಾದೂ - ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ.

 
 
 
 
ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದೆವು. ನಾವು ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಗೆ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಾಂಡೂಕ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೆವು.

ಈ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿ, ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿ  ಮತ್ತು ಸುಷುಪ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿ  ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ನೋಡುವ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಂದುವರಿದು, ಉಪನಿಷತ್ತು 'ತುರೀಯ' ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.

ಏನಿದು ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿ?

Saturday, July 11, 2026

[English] The Magic of Omkara: The Three States of Consciousness.

 
 
 
In the previous episode, we were discussing how the ancient Indians viewed the concept of consciousness. As a specific example, I had chosen one of the Upanishads, the 'Mandukya Upanishad'. The Mandukya Upanishad is a part of the Atharva Veda.

This short Upanishad explains how the Ultimate Reality manifests through the four states of consciousness. It calls that Ultimate Reality 'Omkara'. It identifies the four states of consciousness as the waking state, the dream state, deep sleep, and Turiya.

These states exist among the countless forms assumed by that Omkara. As we discussed earlier, this is certainly possible because Omkara transcends space and time. The various forms of Omkara are the living beings spread throughout the universe. Since those forms are subject to the laws of space and time, they can exist in only one state at a time.

In this episode, let us understand the first three of these four states.

[Spanish] La magia del Omkara: Los tres estados de la conciencia.

 
 
 

En el episodio anterior estuvimos hablando de cómo los antiguos indios concebían el concepto de la conciencia. Como ejemplo concreto, tomé uno de los Upanishads, el 'Mandukya Upanishad'. El Mandukya Upanishad forma parte del Atharva Veda.

Este breve Upanishad explica cómo la Realidad Suprema se manifiesta a través de los cuatro estados de la conciencia. A esa Realidad Suprema la llama 'Omkara'. Identifica los cuatro estados de la conciencia como el estado de vigilia, el estado de sueño, el sueño profundo y Turiya.

Estos estados existen entre las innumerables formas que ha asumido ese Omkara. Como ya comentamos anteriormente, esto es perfectamente posible porque Omkara trasciende el espacio y el tiempo. Las diversas formas de Omkara son los seres vivos que se encuentran por todo el universo. Como esas formas están sujetas a las leyes del espacio y del tiempo, solo pueden encontrarse en un único estado a la vez.

En este episodio conoceremos los tres primeros de estos cuatro estados.

[German] Die Magie des Omkara: Die drei Bewusstseinszustände.

 
 
 
 
In der vorherigen Episode haben wir darüber gesprochen, wie die Menschen des alten Indiens das Konzept des Bewusstseins betrachteten. Als konkretes Beispiel hatte ich eine der Upanishaden ausgewählt, nämlich die 'Mandukya-Upanishad'. Die Mandukya-Upanishad ist ein Teil des Atharva-Veda.

Diese kurze Upanishad erklärt, wie sich die Höchste Wirklichkeit in den vier Zuständen des Bewusstseins manifestiert. Sie bezeichnet diese Höchste Wirklichkeit als 'Omkara'. Sie identifiziert die vier Bewusstseinszustände als Jaagrata, Svapna, Sushupti und Turiya.

Diese Zustände existieren in den unzähligen Formen, die Omkara angenommen hat. Wie wir bereits früher besprochen haben, ist dies durchaus möglich, weil Omkara Raum und Zeit transzendiert. Die verschiedenen Formen Omkaras sind die Lebewesen, die sich im gesamten Universum ausbreiten. Da diese Formen den Gesetzen von Raum und Zeit unterliegen, können sie sich zu einem bestimmten Zeitpunkt immer nur in einem einzigen Zustand befinden.

In dieser Episode werden wir die ersten drei dieser vier Zustände kennenlernen.

[Hindi] ॐकार का जादू: चेतना की तीन अवस्थाएँ।

 
 
 
 
पिछले एपिसोड में हम चर्चा कर रहे थे कि प्राचीन भारतीय चेतना की अवधारणा को किस प्रकार देखते थे। एक विशिष्ट उदाहरण के रूप में मैंने उपनिषदों में से एक, 'माण्डूक्य उपनिषद' को लिया था। माण्डूक्य उपनिषद अथर्ववेद का एक भाग है।

यह छोटा-सा उपनिषद बताता है कि परम सत्य चेतना की चार अवस्थाओं के माध्यमसे किस प्रकार प्रकट होता है। वह उस परम सत्य को 'ॐकार' कहता है। यह चेतना की चार अवस्थाओं को जाग्रत, स्वप्न, सुषुप्ति और तुरीय के रूपमें पहचानता है।

ये अवस्थाएँ ॐकार द्वारा धारण किए गए असंख्य रूपों में विद्यमान हैं। जैसा कि हमने पहले चर्चा की थी, यह निश्चित रूपसे संभव है क्योंकि ॐकार देश और काल से परे है। ॐकार के विभिन्न रूप ही पूरे ब्रह्मांडमें व्याप्त जीव हैं। चूँकि वे रूप देश और काल के नियमों के अधीन हैं, इसलिए वे एक समयमें केवल एक ही अवस्था में रहसकतेहैं।

इस एपिसोड में हम इन चार अवस्थाओं में से पहली तीन अवस्थाओं के बारेमें जानेंगे।

[Telugu] ఓంకార మహిమ: చైతన్యపు మూడు స్థితులు.

 
 
 
 
గత ఎపిసోడ్లో ప్రాచీన భారతీయులు చైతన్య భావనను ఎలా చూశారో మనం చర్చించాము. ఒక నిర్దిష్ట ఉదాహరణగా నేను ఉపనిషత్తులలో ఒకటైన 'మాండూక్య ఉపనిషత్'ను తీసుకున్నాను. మాండూక్య ఉపనిషత్ అథర్వవేదంలో ఒక భాగం.

ఈ చిన్న ఉపనిషత్ పరమసత్యం చైతన్యపు నాలుగు స్థితుల ద్వారా ఎలా వ్యక్తమవుతుందో వివరిస్తుంది. ఆ పరమసత్యాన్ని ఇది 'ఓంకార' అని పిలుస్తుంది. చైతన్యపు నాలుగు స్థితులను జాగ్రత్, స్వప్న, సుషుప్తి, తురీయ అని గుర్తిస్తుంది.

ఈ స్థితులు ఓంకారం ధరించిన అసంఖ్యాక రూపాలలో ఉన్నాయి. మనం ఇంతకుముందు చర్చించినట్లుగా, ఓంకారం దేశకాలాలకు అతీతమైనది కాబట్టి ఇది పూర్తిగా సాధ్యమే. ఓంకారానికి చెందిన ఆ వివిధ రూపాలే విశ్వమంతటా వ్యాపించి ఉన్న జీవులు. ఆ రూపాలు దేశకాల నియమాలకు లోబడినవిగా ఉండటంవల్ల, అవి ఒకేసారి ఒకే స్థితిలో మాత్రమే ఉండగలవు.

ఈ ఎపిసోడ్లో ఈ నాలుగు స్థితులలో మొదటి మూడు స్థితుల గురించి తెలుసుకుందాం.

[Kannada] ಓಂಕಾರದ ಜಾದೂ: ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳು.

 
 
 
ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಭಾರತೀಯರು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಾವು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, ನಾನು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, 'ಮಾಂಡೂಕ್ಯ-ಉಪನಿಷತ್' ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಮಾಂಡೂಕ್ಯ-ಉಪನಿಷತ್ತು ಅಥರ್ವವೇದದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸಣ್ಣ ಉಪನಿಷತ್ತು, ಪರಮ ಸತ್ಯವು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು 'ಓಂಕಾರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು, ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತ, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಮತ್ತು ತುರೀಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಆ ಓಂಕಾರವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ನಾವು ಮೊದಲು ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ, ಓಂಕಾರವು ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ. ಓಂಕಾರದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಜೀವಿಗಳು. ಆ ರೂಪಗಳು ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಈ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವು ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

Friday, July 3, 2026

[English] The Wonder of Omkaara: Everything that Exists is Omkaara!

 
 
 
  
In our previous episodes, we discussed how modern neuroscientists explain consciousness. They tie consciousness directly to our brain and its mechanics. In their view, consciousness is merely "the brain in action"—a unique phenomenon born out of the brain's functioning.

On the flip side, we also discussed how cognitive philosophers like David Chalmers disagree with this argument. According to thinkers like Chalmers, consciousness is a completely subjective phenomenon. They argue that it can never be confined to the mechanics of physical elements like neurons in the brain. In their view, consciousness is not physical; it is an independent force that exists on its own. The brain is merely a tool that expresses it.

Then, there are those who call themselves "panpsychists." They detect consciousness in physical matter itself, right down to atoms and subatomic particles. Their argument is that the consciousness of these microscopic particles combines to emerge as human consciousness!

Come, let's turn back the wheel of time by thousands of years. I want to lay before you some completely different perspectives on consciousness.

[Spanish] El misterio de Omkara: ¡Todo lo que existe es Omkara!

 
 
 
 
In los episodios anteriores, hablamos sobre cómo los neurocientíficos modernos explican la conciencia. Ellos la vinculan directamente con nuestro cerebro y su funcionamiento. Desde su perspectiva, la conciencia es simplemente "actividad cerebral en funcionamiento", un fenómeno único que nace del propio operar del cerebro.

Por otro lado, también discutimos cómo los filósofos cognitivos, como David Chalmers, no están de acuerdo con este argumento. Según pensadores como Chalmers, la conciencia es un fenómeno completamente subjetivo. Sostienen que jamás podrá limitarse al funcionamiento de elementos físicos como las neuronas. Para ellos, la conciencia no es algo físico; es una fuerza independiente que existe por sí misma. El cerebro es meramente la herramienta que la expresa.

También están aquellos que se autodenominan "pampsiquistas". Ellos ven conciencia en la materia física misma, incluso en los átomos y las partículas subatómicas. Su argumento es que la conciencia de estas partículas microscópicas se une para dar forma a la conciencia humana.

Vengan, giremos la rueda del tiempo miles de años hacia atrás. Quiero presentarles algunas perspectivas sobre la conciencia que son completamente diferentes.

[German] Das Wunder von Omkara: Alles, was existiert, ist Omkara!

 
 
 
 
In unseren letzten Episoden haben wir darüber gesprochen, wie moderne Neurowissenschaftler das Bewusstsein erklären. Sie verknüpfen das Bewusstsein direkt mit unserem Gehirn und dessen Funktionsweise. Aus ihrer Sicht ist Bewusstsein lediglich „aktive Gehirntätigkeit" – ein einzigartiges Phänomen, das aus der Arbeit des Gehirns selbst entsteht.

Auf der anderen Seite haben wir auch darüber diskutiert, warum Kognitionsphilosophen wie David Chalmers diesem Argument widersprechen. Laut Denkern wie Chalmers ist das Bewusstsein ein vollkommen subjektives Phänomen. Sie argumentieren, dass es niemals auf die Mechanismen physischer Elemente wie den Neuronen im Gehirn reduziert werden kann. In ihren Augen ist das Bewusstsein nichts Physisches; es ist eine eigenständige Kraft, die aus sich selbst heraus existiert. Das Gehirn ist lediglich das Werkzeug, das es zum Ausdruck bringt.

Und dann gibt es noch jene, die sich selbst als „Panpsychisten" bezeichnen. Sie sehen Bewusstsein in der physischen Materie selbst, bis hinunter zu den Atomen und subatomaren Teilchen. Ihr Argument ist, dass sich das Bewusstsein dieser mikroskopisch kleinen Teilchen verbindet, um schließlich als menschliches Bewusstsein in Erscheinung zu treten!

Kommt, lasst uns das Rad der Zeit um Jahrtausende zurückdrehen. Ich möchte euch einige völlig andere Sichtweisen auf das Bewusstsein vorstellen.

[Hindi] ओंकार का रहस्य : जो कुछ भी है, वह सब ओंकार ही है!

 
 
 
 
पिछले एपिसोड्स में हमने बात की थी कि आधुनिक न्यूरोसाइंटिस्ट्स चेतना को कैसे समझाते हैं। वे चेतना को हमारे दिमाग औरउसकी कार्यप्रणाली से जोड़कर देखते हैं। उनकी नज़र में चेतना का मतलब है 'दिमाग की सक्रिय गतिविधि'। या फिर दिमाग के काम करने के तरीके से पैदा होनेवाला एकअनोखा फिनोमिना।

इसके विपरीत, डेविड चैल्मर्स जैसे कॉग्निटिव फिलॉसफर्स इस बात से कैसे असहमत हैं, इसपर भी हमने चर्चा की थी। चैल्मर्स जैसों के मुताबिक, चेतना पूरी तरह से एक व्यक्तिगत औरआंतरिक अनुभव (subjective phenomenon) है। वे तर्क देते हैं कि इसे दिमाग के न्यूरॉन्स जैसी भौतिक चीज़ों के काम करने के तरीके तक कभी सीमित नहीं किया जा सकता। उनकी सोच में चेतना कोई भौतिक चीज़ नहीं है; बल्कि वह अपने आप में रहनेवाली एक स्वतंत्र शक्ति है। दिमाग तो सिर्फ उसे ज़ाहिर करने का एकज़रिया मात्र है।

इसके अलावा, कुछ लोग ऐसे भी हैं जो खुद को 'पैनसाइकिस्ट्स' (सबमें चेतना देखने वाले) कहते हैं। वे परमाणु औरउप-परमाणु कणों जैसी भौतिक चीज़ों में भी चेतना को देखते हैं। उनका यह दावा है कि इन सूक्ष्म कणों की चेतना ही आपस में मिलकर मानव चेतना के रूप में सामने आती है!

आइए, अब समय के पहिए को हज़ारों साल पीछे घुमाते हैं। मैं चेतना के बारे में कुछ बिल्कुल अलग विचार आपके सामने रखना चाहता हूँ।

[Telugu] ఓంకార విశిష్టత: ఏది ఉందో అదంతా ఓంకారమే!

 
 
 
 
గత ఎపిసోడ్స్లో మనం ఆధునిక న్యూరోసైంటిస్ట్లు చైతన్యాన్ని ఎలా వివరిస్తారనే దాని గురించి మాట్లాడుకున్నాం. వారు చైతన్యాన్ని మన మెదడుతో, దాని పనితీరుతో ముడిపెడతారు. వారి దృష్టిలో చైతన్యం అంటే 'మెదడు యొక్క చురుకైన కార్యాచరణ'. లేదా మెదడు పనిచేసే విధానం నుండి పుట్టుకొచ్చే ఒక 'అపూర్వమైన దృగ్విషయం'.

దీనికి భిన్నంగా, డేవిడ్ చామర్స్ లాంటి కాగ్నిటివ్ ఫిలాసఫర్స్ ఈ వాదాన్ని ఎలా వ్యతిరేకిస్తారో కూడా మనం చర్చించాం. చామర్స్ లాంటి వారి ప్రకారం, చైతన్యం అనేది పూర్తిగా ఒకరి వ్యక్తిగత మరియు అంతర్గత అనుభూతి . మెదడులోని నరాల కణాల లాంటి భౌతిక అంశాల పనితీరుకు దీనిని ఎప్పటికీ పరిమితం చేయలేము అంటారు వారు. వారి దృష్టిలో చైతన్యం అనేది భౌతికమైనది కాదు; అది తనంతట తానుగా ఉనికిలో ఉండే ఒక స్వతంత్ర శక్తి. మెదడు కేవలం దానిని వ్యక్తపరిచే ఒక సాధనం మాత్రమే.

ఇక కొందరు తమను తాము 'పాన్సైకిస్ట్లు' (అన్నింటిలోనూ చైతన్యాన్ని చూసేవారు) అని పిలుచుకుంటారు. వారు పరమాణువులు మరియు ఉప-పరమాణు కణాల లాంటి భౌతిక వస్తువులలో కూడా చైతన్యాన్ని చూస్తారు. ఈ సూక్ష్మ కణాల చైతన్యమే అంతా కలిసి మానవ చైతన్యంగా రూపాంతరం చెందుతుంది అనేది వారి వాదన!

రండి, ఇప్పుడు కాల చక్రాన్ని వేల సంవత్సరాల వెనక్కి తిప్పుదాం. చైతన్యం గురించి పూర్తిగా భిన్నమైన కొన్ని ఆలోచనలను మీ ముందుకు తీసుకురావాలనుకుంటున్నాను.

[Kannada] ಓಂಕಾರದ ವಿಸ್ಮಯ: ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲವೂ ಆ ಓಂಕಾರವೇ!

 
 
 
 
ಹೋದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಆಧುನಿಕ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿದ್ವಿ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲಸದ ವೈಖರಿ ಅಷ್ಟೇ. ಅಂದರೆ, ಮಿದುಳಿನ ಸಕ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು 'ಅಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಮಾನ'ವೇ ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅನ್ನೋದು ಅವರ ವಾದ.

ಆದರೆ ಡೇವಿಡ್ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್ ಅವರಂತಹ ಅರಿವಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೂಡ ನಾವು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ವಿ. ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅನ್ನೋದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಒಳಗಣ್ಣಿನ ಅನುಭವ. ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನರಕೋಶಗಳ ಭೌತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅನ್ನೋದು ಭೌತಿಕವಾದುದಲ್ಲ; ಅದು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಇರುವ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಕ್ತಿ. ಮಿದುಳು ಕೇವಲ ಅದನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಷ್ಟೇ.

ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮನ್ನು 'ಪ್ಯಾನ್ಸೈಕಿಸ್ಟ್ಸ್',(ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಾಣುವವರು), ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಉಪ-ಪರಮಾಣು ಕಣಗಳಂತಹ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೇ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಮಾನವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ!

ಬನ್ನಿ, ಈಗ ಕಾಲದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸೋಣ. ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾದ ಕೆಲವು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.