గత ఎపిసోడ్స్లో మనం ఆధునిక న్యూరోసైంటిస్ట్లు చైతన్యాన్ని ఎలా వివరిస్తారనే దాని గురించి మాట్లాడుకున్నాం. వారు చైతన్యాన్ని మన మెదడుతో, దాని పనితీరుతో ముడిపెడతారు. వారి దృష్టిలో చైతన్యం అంటే 'మెదడు యొక్క చురుకైన కార్యాచరణ'. లేదా మెదడు పనిచేసే విధానం నుండి పుట్టుకొచ్చే ఒక 'అపూర్వమైన దృగ్విషయం'.
దీనికి భిన్నంగా, డేవిడ్ చామర్స్ లాంటి కాగ్నిటివ్ ఫిలాసఫర్స్ ఈ వాదాన్ని ఎలా వ్యతిరేకిస్తారో కూడా మనం చర్చించాం. చామర్స్ లాంటి వారి ప్రకారం, చైతన్యం అనేది పూర్తిగా ఒకరి వ్యక్తిగత మరియు అంతర్గత అనుభూతి . మెదడులోని నరాల కణాల లాంటి భౌతిక అంశాల పనితీరుకు దీనిని ఎప్పటికీ పరిమితం చేయలేము అంటారు వారు. వారి దృష్టిలో చైతన్యం అనేది భౌతికమైనది కాదు; అది తనంతట తానుగా ఉనికిలో ఉండే ఒక స్వతంత్ర శక్తి. మెదడు కేవలం దానిని వ్యక్తపరిచే ఒక సాధనం మాత్రమే.
ఇక కొందరు తమను తాము 'పాన్సైకిస్ట్లు' (అన్నింటిలోనూ చైతన్యాన్ని చూసేవారు) అని పిలుచుకుంటారు. వారు పరమాణువులు మరియు ఉప-పరమాణు కణాల లాంటి భౌతిక వస్తువులలో కూడా చైతన్యాన్ని చూస్తారు. ఈ సూక్ష్మ కణాల చైతన్యమే అంతా కలిసి మానవ చైతన్యంగా రూపాంతరం చెందుతుంది అనేది వారి వాదన!
రండి, ఇప్పుడు కాల చక్రాన్ని వేల సంవత్సరాల వెనక్కి తిప్పుదాం. చైతన్యం గురించి పూర్తిగా భిన్నమైన కొన్ని ఆలోచనలను మీ ముందుకు తీసుకురావాలనుకుంటున్నాను.
దీనికి భిన్నంగా, డేవిడ్ చామర్స్ లాంటి కాగ్నిటివ్ ఫిలాసఫర్స్ ఈ వాదాన్ని ఎలా వ్యతిరేకిస్తారో కూడా మనం చర్చించాం. చామర్స్ లాంటి వారి ప్రకారం, చైతన్యం అనేది పూర్తిగా ఒకరి వ్యక్తిగత మరియు అంతర్గత అనుభూతి . మెదడులోని నరాల కణాల లాంటి భౌతిక అంశాల పనితీరుకు దీనిని ఎప్పటికీ పరిమితం చేయలేము అంటారు వారు. వారి దృష్టిలో చైతన్యం అనేది భౌతికమైనది కాదు; అది తనంతట తానుగా ఉనికిలో ఉండే ఒక స్వతంత్ర శక్తి. మెదడు కేవలం దానిని వ్యక్తపరిచే ఒక సాధనం మాత్రమే.
ఇక కొందరు తమను తాము 'పాన్సైకిస్ట్లు' (అన్నింటిలోనూ చైతన్యాన్ని చూసేవారు) అని పిలుచుకుంటారు. వారు పరమాణువులు మరియు ఉప-పరమాణు కణాల లాంటి భౌతిక వస్తువులలో కూడా చైతన్యాన్ని చూస్తారు. ఈ సూక్ష్మ కణాల చైతన్యమే అంతా కలిసి మానవ చైతన్యంగా రూపాంతరం చెందుతుంది అనేది వారి వాదన!
రండి, ఇప్పుడు కాల చక్రాన్ని వేల సంవత్సరాల వెనక్కి తిప్పుదాం. చైతన్యం గురించి పూర్తిగా భిన్నమైన కొన్ని ఆలోచనలను మీ ముందుకు తీసుకురావాలనుకుంటున్నాను.
ఇవి వేల సంవత్సరాల క్రితం భారతదేశపు ప్రాచీన తత్వవేత్తలు కలిగి ఉన్న చింతనలు; అంటే ఉపనిషత్తుల మహర్షుల దృక్కోణాలు. ఈ ఋషిమునుల వద్ద నేటి పాశ్చాత్య తత్వవేత్తల లాగా ఆధునిక శబ్దకోశం లేదు, లేదా నేటి నాడీ శాస్త్రవేత్తలు ఉపయోగించే అత్యాధునిక పరికరాలూ లేవు.
కానీ, అంత ప్రాచీన కాలంలోనూ వారికి ఉన్న వైచారిక స్పష్టతను చూసి నేను ఆశ్చర్యపోతాను. నేను వారి ఆలోచనలను గౌరవించడానికి కారణం కేవలం నేను వాటిని పూర్తిగా అంగీకరిస్తానని మాత్రమే కాదు. బదులుగా, వారి చింతనలలో కేవలం మనుషులనే కాకుండా, జగత్తులోని చేతన మరియు అచేతన (జీవం ఉన్నవి మరియు జీవం లేనివి) అన్నింటినీ ఒకే సూత్రంతో ముడిపెట్టే అపారమైన సాధ్యత ఉంది అనే కారణంతో.
నా నేటి చర్చకు అత్యంత ప్రాచీన తాత్విక గ్రంథాలలో ఒకటైన 'మాండూక్య ఉపనిషత్తు'ను ఆధారంగా చేసుకున్నాను. ఇది అథర్వణ వేదంలో భాగమైన ఒక ఉపనిషత్తు. పరిమాణంలో ఇది చాలా చిన్నదైనప్పటికీ, అద్వైత తత్వవేత్త అయిన శంకరాచార్యుల లాంటి పండితులు దీనిని అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించారు. ప్రస్తుతం మన ఉత్సుకతకు కారణమైన 'చైతన్యం' గురించే ఈ ఉపనిషత్తు ప్రధానంగా చర్చిస్తుంది.
ఈ ఉపనిషత్తు 'ఓం' అనే ధ్వని ప్రస్తావనతో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రాచీన భారతీయ తత్వశాస్త్రంలో, ముఖ్యంగా ఉపనిషత్తులలో, ఈ ఓంకారాన్ని పరమ సత్యానికి సంకేతంగా ఉపయోగించారు. ఈ పరమ సత్యమే అన్ని ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణల యొక్క అంతిమ లక్ష్యం.
మతపరమైన గ్రంథాలలా కాకుండా, ఉపనిషత్తులు దీనిని 'దేవుడు' అని పిలవవు. అవి ఈ పరమ సత్యాన్ని పూజించడం లేదా దానికి శరణాగతి అవ్వడం గురించి ఎక్కడా మాట్లాడవు. బదులుగా, ఈ పరమ సత్యాన్ని 'అనుభవించాల్సిన' అవసరాన్ని పదే పదే నొక్కి చెబుతాయి. ఆ అనుభూతిని పొందడానికి 'ధ్యానమే' మార్గం.
ఈ చిన్న పరిచయంతో, నేను ఉపనిషత్తులోకి ప్రవేశించాలనుకుంటున్నాను.
మొదటి రెండు మంత్రాలలో, ఉపనిషత్తు ఓంకారం యొక్క ఈ క్రింది వైశిష్ట్యాలను మనకు పరిచయం చేస్తుంది:
ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ఈ రెండు మంత్రాలు ఇడీ ఉపనిషత్తుల సారాన్ని పట్టి ఉంచుతాయి. ఇప్పుడు ఈ ప్రతిపాదనల ఫలితాలు ఏమిటో చూద్దాం.
ఉనికి యొక్క నిరంతరత గురించి ఉపనిషత్తులు చాలా స్పష్టంగా ఉన్నాయి. అవి ఉనికి యొక్క సంకోచం మరియు విస్తరణ (సృష్టి మరియు లయం) చక్రాల గురించి మాట్లాడుతాయే తప్ప, సంపూర్ణ వినాశనం గురించి కాదు.
ఉపనిషత్తులు 'సృష్టికర్త' మరియు 'సృష్టి' మధ్య భేదాన్ని చూపవు. నిజం చెప్పాలంటే, అక్కడ సృష్టి అనేది విడిగా ఏమీ లేదు. అందుకే వారు పరమ సత్యమే అంతా అంటారు. అది కేవలం విడివిడి వస్తువుల మొత్తం కాదు, లేదా ఎవరో వాటిని సృష్టించిందీ కాదు. బదులుగా, అదివే 'అంతా' అయి ఉంది.
తర్వాతి లైన్లలో, ఓంకారం కాలాతీతమైనది అని చెప్పబడింది. అది నిన్న ఉంది, నేడు ఉంది మరియు రేపూ ఉంటుంది. ఉపనిషత్తు అంతటితో ఆగదు; అది కాలం అనే భావనకే అతీతమైనది అంటుంది. భూత, వర్తమాన మరియు భవిష్యత్తులో ఉనికిలో ఉంది అనడానికీ, కాలాతీతం అనడానికీ వ్యత్యాసం ఉందా?
ఖచ్చితంగా ఉంది. ఎందుకో నేను ఇక్కడ వివరిస్తాను.
వేదాలు కాలమే ఉనికిలో లేని ఒక స్థితి గురించి మాట్లాడుతాయి. ప్రసిద్ధ వైదిక సూక్తాలలో ఒకటైన 'నాసదీయ సూక్తం' కాలం పుట్టక ముందే ఆ 'అది' ఉనికిలో ఉంది అని చెబుతుంది.
మన కళ్ళారా చూసే ఈ ప్రపంచంలో, ప్రతి వస్తువు ఒకదానికొకటి భిన్నంగా ఉండటాన్ని మనం చూస్తాము. ఏ రెండు వస్తువులు ఒకేలా ఉండవు. కానీ ఈ మంత్రం చెప్పేది ఏమిటంటే, రూపాలు వేరుగా కనిపించినప్పటికీ, అవన్నీ ఒకటే. అవన్నీ ఓంకారమే అయి ఉన్నాయి.
భిన్నంగా ఉన్న వస్తువులు ఒకటి అవ్వడం ఎలా సాధ్యం?
దేశ-కాల పరిమితి ఉన్న మన ప్రపంచంలో, ఏ రెండు వస్తువులు ఒకే సమయంలో ఒకే స్థలంలో ఉండటం సాధ్యం కాదు. అదేవిధంగా, ఒకే వస్తువు ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థలాలలో ఉండటం సాధ్యం కాదు.
కాని ఓంకారం ఈ దేశ-కాల పరిమితులకు అతీతమైనది. అది ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థలాలలో మరియు ఒకటి కంటే ఎక్కువ రూపాలలో ఉండగలదు. ఆ అన్ని ఉనికిలు ఒకే పరమ సత్యానికి చెందినవి. అక్కడ ఎటువంటి బహుత్వము (భిన్నత్వము) లేదు. మనం ఈ ప్రపంచాన్ని దేశ-కాల పరిమితులు ఉన్న మన కళ్ళతో చూసినప్పుడు మాత్రమే ఈ భేదం కనిపిస్తుంది.
ఇప్పుడు ఉపనిషత్తు ఒక అత్యంత ఉత్తేజకరమైన ప్రకటన చేస్తుంది.
"అంతా ఓంకారమే. మనలో ప్రతి ఒక్కరూ ఓంకారమే. ఈ ఓంకారం నాలుగు స్థితులలో ఉండగలదు" అని ఉపనిషత్తు చెబుతోంది. ఈ స్థితులను అది వైశ్వానరుడు, తైజసుడు, ప్రాజ్ఞుడు మరియు తురీయం అని పిలుస్తుంది. ఈ ప్రతి స్థితిలోనూ ఓంకారం యొక్క రూపాలు ఏకకాలంలో పలు చోట్ల ఉండవచ్చు.
ఈ రూపాలు ఏకకాలంలో కలిసి ఉండటం సాధ్యమవుతుంది ఎందుకంటే – రూపాలను ధరించిన ఆ మూల శక్తి కాలానికి అతీతమైనది.
మనం స్థూలంగా ఈ స్థితులను 'చైతన్యం యొక్క వివిధ ఆయామాలు' అని పిలవవచ్చు. కానీ, మనం ప్రారంభంలో చర్చించిన మొదటి మూడు వాదాల కంటే ఈ భావన చాలా భిన్నమైనది. మహా అయితే, ఆ ఆధునిక వాదాలు ఈ మహోన్నతమైన చైతన్యం యొక్క మొదటి మూడు స్థితులకు మాత్రమే సరిపోలవచ్చు.
ఈ చైతన్యం యొక్క విభిన్న స్థితుల గురించి మనం తదుపరి సంచికలో మరికొంత వివరంగా మాట్లాడుకుందాం.
కానీ, అంత ప్రాచీన కాలంలోనూ వారికి ఉన్న వైచారిక స్పష్టతను చూసి నేను ఆశ్చర్యపోతాను. నేను వారి ఆలోచనలను గౌరవించడానికి కారణం కేవలం నేను వాటిని పూర్తిగా అంగీకరిస్తానని మాత్రమే కాదు. బదులుగా, వారి చింతనలలో కేవలం మనుషులనే కాకుండా, జగత్తులోని చేతన మరియు అచేతన (జీవం ఉన్నవి మరియు జీవం లేనివి) అన్నింటినీ ఒకే సూత్రంతో ముడిపెట్టే అపారమైన సాధ్యత ఉంది అనే కారణంతో.
నా నేటి చర్చకు అత్యంత ప్రాచీన తాత్విక గ్రంథాలలో ఒకటైన 'మాండూక్య ఉపనిషత్తు'ను ఆధారంగా చేసుకున్నాను. ఇది అథర్వణ వేదంలో భాగమైన ఒక ఉపనిషత్తు. పరిమాణంలో ఇది చాలా చిన్నదైనప్పటికీ, అద్వైత తత్వవేత్త అయిన శంకరాచార్యుల లాంటి పండితులు దీనిని అత్యంత ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించారు. ప్రస్తుతం మన ఉత్సుకతకు కారణమైన 'చైతన్యం' గురించే ఈ ఉపనిషత్తు ప్రధానంగా చర్చిస్తుంది.
ఈ ఉపనిషత్తు 'ఓం' అనే ధ్వని ప్రస్తావనతో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రాచీన భారతీయ తత్వశాస్త్రంలో, ముఖ్యంగా ఉపనిషత్తులలో, ఈ ఓంకారాన్ని పరమ సత్యానికి సంకేతంగా ఉపయోగించారు. ఈ పరమ సత్యమే అన్ని ఆధ్యాత్మిక అన్వేషణల యొక్క అంతిమ లక్ష్యం.
మతపరమైన గ్రంథాలలా కాకుండా, ఉపనిషత్తులు దీనిని 'దేవుడు' అని పిలవవు. అవి ఈ పరమ సత్యాన్ని పూజించడం లేదా దానికి శరణాగతి అవ్వడం గురించి ఎక్కడా మాట్లాడవు. బదులుగా, ఈ పరమ సత్యాన్ని 'అనుభవించాల్సిన' అవసరాన్ని పదే పదే నొక్కి చెబుతాయి. ఆ అనుభూతిని పొందడానికి 'ధ్యానమే' మార్గం.
ఈ చిన్న పరిచయంతో, నేను ఉపనిషత్తులోకి ప్రవేశించాలనుకుంటున్నాను.
మొదటి రెండు మంత్రాలలో, ఉపనిషత్తు ఓంకారం యొక్క ఈ క్రింది వైశిష్ట్యాలను మనకు పరిచయం చేస్తుంది:
- ఓంకారానికి వినాశనం లేదు.
- ఓంకారం అన్నింటినీ తనలో కలిగి ఉన్నది (సర్వవ్యాపి).
- ఓంకారం కాలానికి అతీతమైనది – భూత, వర్తమాన మరియు భవిష్యత్ కాలాలకు ఆవలిది.
- కాలం అనే భావనకు లోబడే ప్రతిదానికీ ఆవల కూడా ఓంకారం ఉంది.
- ఓంకారమే సమస్త జీవరాశుల అంతస్సత్వం.
- ఓంకారం అన్నింటినీ తనలో కలిగి ఉన్నది (సర్వవ్యాపి).
- ఓంకారం కాలానికి అతీతమైనది – భూత, వర్తమాన మరియు భవిష్యత్ కాలాలకు ఆవలిది.
- కాలం అనే భావనకు లోబడే ప్రతిదానికీ ఆవల కూడా ఓంకారం ఉంది.
- ఓంకారమే సమస్త జీవరాశుల అంతస్సత్వం.
ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ఈ రెండు మంత్రాలు ఇడీ ఉపనిషత్తుల సారాన్ని పట్టి ఉంచుతాయి. ఇప్పుడు ఈ ప్రతిపాదనల ఫలితాలు ఏమిటో చూద్దాం.
ఉనికి యొక్క నిరంతరత గురించి ఉపనిషత్తులు చాలా స్పష్టంగా ఉన్నాయి. అవి ఉనికి యొక్క సంకోచం మరియు విస్తరణ (సృష్టి మరియు లయం) చక్రాల గురించి మాట్లాడుతాయే తప్ప, సంపూర్ణ వినాశనం గురించి కాదు.
ఉపనిషత్తులు 'సృష్టికర్త' మరియు 'సృష్టి' మధ్య భేదాన్ని చూపవు. నిజం చెప్పాలంటే, అక్కడ సృష్టి అనేది విడిగా ఏమీ లేదు. అందుకే వారు పరమ సత్యమే అంతా అంటారు. అది కేవలం విడివిడి వస్తువుల మొత్తం కాదు, లేదా ఎవరో వాటిని సృష్టించిందీ కాదు. బదులుగా, అదివే 'అంతా' అయి ఉంది.
తర్వాతి లైన్లలో, ఓంకారం కాలాతీతమైనది అని చెప్పబడింది. అది నిన్న ఉంది, నేడు ఉంది మరియు రేపూ ఉంటుంది. ఉపనిషత్తు అంతటితో ఆగదు; అది కాలం అనే భావనకే అతీతమైనది అంటుంది. భూత, వర్తమాన మరియు భవిష్యత్తులో ఉనికిలో ఉంది అనడానికీ, కాలాతీతం అనడానికీ వ్యత్యాసం ఉందా?
ఖచ్చితంగా ఉంది. ఎందుకో నేను ఇక్కడ వివరిస్తాను.
వేదాలు కాలమే ఉనికిలో లేని ఒక స్థితి గురించి మాట్లాడుతాయి. ప్రసిద్ధ వైదిక సూక్తాలలో ఒకటైన 'నాసదీయ సూక్తం' కాలం పుట్టక ముందే ఆ 'అది' ఉనికిలో ఉంది అని చెబుతుంది.
మన కళ్ళారా చూసే ఈ ప్రపంచంలో, ప్రతి వస్తువు ఒకదానికొకటి భిన్నంగా ఉండటాన్ని మనం చూస్తాము. ఏ రెండు వస్తువులు ఒకేలా ఉండవు. కానీ ఈ మంత్రం చెప్పేది ఏమిటంటే, రూపాలు వేరుగా కనిపించినప్పటికీ, అవన్నీ ఒకటే. అవన్నీ ఓంకారమే అయి ఉన్నాయి.
భిన్నంగా ఉన్న వస్తువులు ఒకటి అవ్వడం ఎలా సాధ్యం?
దేశ-కాల పరిమితి ఉన్న మన ప్రపంచంలో, ఏ రెండు వస్తువులు ఒకే సమయంలో ఒకే స్థలంలో ఉండటం సాధ్యం కాదు. అదేవిధంగా, ఒకే వస్తువు ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థలాలలో ఉండటం సాధ్యం కాదు.
కాని ఓంకారం ఈ దేశ-కాల పరిమితులకు అతీతమైనది. అది ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ స్థలాలలో మరియు ఒకటి కంటే ఎక్కువ రూపాలలో ఉండగలదు. ఆ అన్ని ఉనికిలు ఒకే పరమ సత్యానికి చెందినవి. అక్కడ ఎటువంటి బహుత్వము (భిన్నత్వము) లేదు. మనం ఈ ప్రపంచాన్ని దేశ-కాల పరిమితులు ఉన్న మన కళ్ళతో చూసినప్పుడు మాత్రమే ఈ భేదం కనిపిస్తుంది.
ఇప్పుడు ఉపనిషత్తు ఒక అత్యంత ఉత్తేజకరమైన ప్రకటన చేస్తుంది.
"అంతా ఓంకారమే. మనలో ప్రతి ఒక్కరూ ఓంకారమే. ఈ ఓంకారం నాలుగు స్థితులలో ఉండగలదు" అని ఉపనిషత్తు చెబుతోంది. ఈ స్థితులను అది వైశ్వానరుడు, తైజసుడు, ప్రాజ్ఞుడు మరియు తురీయం అని పిలుస్తుంది. ఈ ప్రతి స్థితిలోనూ ఓంకారం యొక్క రూపాలు ఏకకాలంలో పలు చోట్ల ఉండవచ్చు.
ఈ రూపాలు ఏకకాలంలో కలిసి ఉండటం సాధ్యమవుతుంది ఎందుకంటే – రూపాలను ధరించిన ఆ మూల శక్తి కాలానికి అతీతమైనది.
మనం స్థూలంగా ఈ స్థితులను 'చైతన్యం యొక్క వివిధ ఆయామాలు' అని పిలవవచ్చు. కానీ, మనం ప్రారంభంలో చర్చించిన మొదటి మూడు వాదాల కంటే ఈ భావన చాలా భిన్నమైనది. మహా అయితే, ఆ ఆధునిక వాదాలు ఈ మహోన్నతమైన చైతన్యం యొక్క మొదటి మూడు స్థితులకు మాత్రమే సరిపోలవచ్చు.
ఈ చైతన్యం యొక్క విభిన్న స్థితుల గురించి మనం తదుపరి సంచికలో మరికొంత వివరంగా మాట్లాడుకుందాం.
--------------------------------------------------------------------
ఇది మీకు నచ్చినట్లయితే, నా వారపు పాఠకులలో చేరమని మిమ్మల్ని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నాను. ప్రతి శనివారం, నేను ఉపరితలానికి అతీతంగా, నిజంగా ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను పరిష్కరించే ఒక లోతైన విశ్లేషణను ప్రచురిస్తాను. ఎలాంటి పేవాల్స్ లేవు, క్లిక్బైట్ లేదు—కేవలం ఒక ప్రత్యక్ష భావప్రసారం: నా మనసు నుండి మీ మనసుకు. సబ్స్క్రయిబ్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
© Dr. King, Swami Satyapriya 2026

No comments:
Post a Comment