ఒక్క దేవుడిని నమ్మడం, లేదా అందుకు భిన్నంగా నమ్మడం, మనల్ని ఇతరులకంటే ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుందని మనం ఎందుకు అంత సులభంగా అనుకుంటాం? ఒక్క దేవుడినే నమ్ముతున్నామని గర్వంగా ప్రకటించే వ్యక్తులను మనం తరచుగా కలుస్తుంటాం. ఇది మత విశ్వాసాల సంక్లిష్ట చరిత్రను, వాటి మధ్య తరచుగా మనం పట్టించుకోని సారూప్యతలను సూచిస్తుంది. ఏకదైవవాదం అనే భావన మనం అనుకునేంత ప్రత్యేకమైనది కాకపోవచ్చా?
భారతదేశంలోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో, నేను ఒకరోజు ఉదయాన్నే నడుస్తుండగా, ఒక వృద్ధుడు నాకు ఎదురయ్యాడు. ఆయన ముడతలుపడిన ముఖం ఆయన వయసును తెలియజేస్తోంది. ఆయన చిరునవ్వుతో నన్ను పలకరించి, తాను పదవీవిరమణ చేసిన బ్యాంకర్నని పరిచయం చేసుకున్నారు.
తాను ఒక్క దేవుడిని మాత్రమే నమ్మే ఒక మతానికి చెందినవాడినని ఆయన గర్వంగా ప్రకటించారు.
దీని అర్థం ఆయన ఒక ముస్లిం. తాను అనేక దేవుళ్లను నమ్మే ఇతరులకంటే భిన్నమైనవాడినని ఆయన భావిస్తున్నట్లుగా, ఆయన మాటల్లో ఒకరకమైన ఆధిక్యత కనిపించింది. ఆ ఇతరులు అంటే బహుశా ఆ ప్రాంతంలోని హిందువులే కావచ్చు. వారు లెక్కలేనన్ని దేవతలను పూజించేవారు.
కానీ ఈ తేడా ఒక అపోహ.
భారతదేశంలోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో, నేను ఒకరోజు ఉదయాన్నే నడుస్తుండగా, ఒక వృద్ధుడు నాకు ఎదురయ్యాడు. ఆయన ముడతలుపడిన ముఖం ఆయన వయసును తెలియజేస్తోంది. ఆయన చిరునవ్వుతో నన్ను పలకరించి, తాను పదవీవిరమణ చేసిన బ్యాంకర్నని పరిచయం చేసుకున్నారు.
తాను ఒక్క దేవుడిని మాత్రమే నమ్మే ఒక మతానికి చెందినవాడినని ఆయన గర్వంగా ప్రకటించారు.
దీని అర్థం ఆయన ఒక ముస్లిం. తాను అనేక దేవుళ్లను నమ్మే ఇతరులకంటే భిన్నమైనవాడినని ఆయన భావిస్తున్నట్లుగా, ఆయన మాటల్లో ఒకరకమైన ఆధిక్యత కనిపించింది. ఆ ఇతరులు అంటే బహుశా ఆ ప్రాంతంలోని హిందువులే కావచ్చు. వారు లెక్కలేనన్ని దేవతలను పూజించేవారు.
కానీ ఈ తేడా ఒక అపోహ.
ఈరోజు హిందువులు ఏమి చేస్తున్నారన్నది, ఎందుకు చేస్తున్నారన్నది పక్కన పెడితే, నేటి హిందూమతం ఉద్భవించిన వైదిక మతానికి కూడా ఏకదైవవాదమే ప్రాథమిక సూత్రం. వేదాలలోని దేవుళ్లు నిజానికి దేవుళ్లు కాదు, దివ్యమైన జీవులు. ఒక స్వామి తరచుగా చెప్పినట్లు, చిన్న అక్షరంతో రాసే gods లాంటివారు. వారు ఆ దేవుడు కాదు.
ఒక చరిత్రకారుడు ఈ ఒక్క సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడి మూలాన్ని మధ్య ఆసియాలో ఎక్కడో ఉద్భవించిన ప్రాచీన మజ్దాయిజంలో గుర్తించాడు. ఈ మతం ప్రపంచ సృష్టికర్త అయిన అహుర మజ్దాను, అలాగే అహుర మజ్దాతో పోరాడిన కానీ చివరికి ఆయన చేతిలో ఓడిపోయిన అంగ్ర మైన్యూ అనే ప్రతిదేవుడిని నమ్మేది.
ఈ చారిత్రకారుడి ప్రకారం, ఈ ప్రాచీన మజ్దాయిజం నుంచే యూదుమతం ఉద్భవించింది. అహుర మజ్దా యాహ్వే అనే పేరు తీసుకున్నాడు, అంగ్ర మైన్యూ సైతాన్గా మారాడు. అంగ్ర మైన్యూ లాగా కాకుండా, సైతాన్ సర్వశక్తిమంతుడు కాదు. అతను కేవలం సమస్యలు సృష్టిస్తూ మనుషులను తప్పుదారి పట్టించే వ్యక్తి.
ఈ యూదుమతపు యాహ్వే తరువాత ఇస్లాంలో అల్లాహ్గా మారాడు. ఎందుకంటే ఖురాన్ ప్రకారం అల్లాహ్ యాహ్వే తప్ప మరెవరో కాదు. అలాగే సైతాన్ శపించబడిన దేవదూత లేదా జిన్న్ అయిన షైతాన్గా మారాడు.
ఈ రెండింటి మధ్య, యూదుమతం నుంచి ఒక శాఖగా క్రైస్తవ మతం ఉద్భవించింది. దాని స్థాపకుడైన యేసు ఒక యూదుడు. అందువల్ల క్రైస్తవ మతం కూడా ఏకదైవవాదాన్ని నమ్మింది.
అయితే ఈ చరిత్రకారుడు మజ్దాయిజం కంటే ముందుకు వెళ్లి పరిశోధించలేదు.
మజ్దాయిజానికి భారతీయ వైదిక మతంతో చాలా విషయాల్లో సారూప్యత ఉంది. ఇందులో అనేక దేవుళ్లు, చిన్న అక్షరంతో రాసే gods, ఆచారపరమైన కర్మలు, కుల విభజనలు, పురాణగాథలు ఉన్నాయి. కానీ గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, వైదిక మతంలో కూడా ఏకదైవవాదం ఒక అంతర్లీన ప్రవాహంగా ఉంది. ఈ మతాల మధ్య ఆలోచనల్లో ఉన్న సారూప్యత ఆశ్చర్యకరమైనది. అందువల్ల మానవాళిని ఏకదైవవాద మరియు బహుదైవవాద మతాలుగా వర్గీకరించడం అపరిపక్వమైనది, సరైన అవగాహనలేనిది.
కాబట్టి, మేము ఒక్క దేవుడిని నమ్ముతాము అని చెప్పడం వల్ల పెద్దగా ఏమీ తెలియదు. అది అనవసరం కూడా. ఆ దేవుడిని ఎలా చూస్తాము, ఎలా అర్థం చేసుకుంటాము అనేదే మరింత ముఖ్యమైన విషయం.
ఒకవైపు, అబ్రహామిక్ మతాలలో దాదాపు నిరాకారమైన దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన తరచుగా అదృశ్యంగానే ఉంటాడు, కానీ ఆయనకు అనేక మానవ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఖురాన్లో ఈ దేవుడి గురించి ఒక వచనం ఇలా చెబుతుంది:
ఈ దేవుడు మాట్లాడతాడు, భావోద్వేగాలను చూపిస్తాడు, ప్రేమిస్తాడు, ద్వేషిస్తాడు, తన మందను ఈర్ష్యతో కాపాడుకుంటాడు, సంపూర్ణ విధేయతను ఆశిస్తాడు, పరీక్షిస్తాడు, బహుమతులు ఇస్తాడు, శిక్షిస్తాడు. ఒక మానవ యజమాని తనకు లోబడిన వారితో ఎలా ప్రవర్తిస్తాడో సరిగ్గా అలాగే. ఇది మజ్దాయిజంలోని దేవుడే కాకుండా, యూదుమతం, క్రైస్తవ మతం, ఇస్లాం వంటి అబ్రహామిక్ మతాలలోని దేవుడు కూడా.
మరోవైపు, వైదిక మతంలోని దేవుడు ఒక నిరాకార భావన. ఈ దేవుడు మనుషులతో చాలా అరుదుగా సంబంధం కలిగి ఉంటాడు, వారినుంచి సంపూర్ణ శరణాగతిని కోరడు. ఆయనకు రూపం లేదు, ఊహించలేం, మాటలతో వ్యక్తం చేయలేం. ఈ దేవుడిని తరచుగా సత్, ఆత్మ లేదా బ్రహ్మ అని పిలుస్తారు. ఇవి ఆయన పేర్లు కావు. ఆయనలోని కొన్ని అంశాలను వివరించడానికి ప్రయత్నించే విశేషణాలు.
వేదాల చివరి భాగాలైన ఉపనిషత్తులు మాట్లాడేది ఈ దేవుడి గురించే. మీకు ఇష్టమైతే దీనిని ఉపనిషత్తుల దేవుడు అని పిలవవచ్చు. ఇది వేదాలలోని కర్మకాండ భాగాలు మాట్లాడే దేవుడు కాదు.
కానీ మరో కోణంలో చూస్తే, ఈ వైదిక మంత్రం ఇలా చెబుతుంది:
ఇంద్రుడు, వరుణుడు, యముడు మొదలైనవారు అగ్ని కర్మల ద్వారా పూజించబడిన దేవతలు. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా, ఈ దేవతలు దివ్యమైన జీవులు, దేవుడు కాదు.
కానీ ఈ మంత్రం దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా చెబుతున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. ఆ దేవతలందరూ సత్తో, అంటే వైదిక మతంలోని దేవుడితో సమానమేనని ఇది చెబుతుంది. అదే దేవుడిని విప్రులు, అంటే వైదిక కర్మలు నిర్వహించే వారు, అనేక దేవుళ్లుగా వివిధ పేర్లతో పేర్కొంటారు.
దాదాపు ఐదువేల సంవత్సరాల నాటి వేదాలు కూడా ఇతర మతాల మాదిరిగానే దేవుడికి అదే నిర్వచనం ఇస్తాయని తెలుసుకుంటే మీకు ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు.
ఉపనిషత్తులు ఇలా చెబుతున్నాయి:
అయితే పోరాటం ఎక్కడ ఉంది? దేవుని ఏకత్వం విషయంలో ఒక వైదిక భారతీయుడి దృక్పథం ఖురాన్ను అనుసరించే ఒక ముస్లిం దృక్పథానికి భిన్నమైనది కాదు. తేడా ఒక్కటే. ఒకరు ఆయనను బ్రహ్మ అంటారు, మరొకరు ఆయనను అల్లాహ్ అంటారు.
మీరు దాన్ని ఆగ్వా అని పిలిచినా, వాసర్ అని పిలిచినా, పానీ అని పిలిచినా, తన్నీ అని పిలిచినా, నీరు అని పిలిచినా, లేదా మరేదైనా పేరుతో పిలిచినా, నీరు నీరే!
మీ అభిప్రాయం ఏమిటి? మీ వ్యాఖ్యలను కామెంట్లలో తెలియజేయండి. మరో ఆసక్తికరమైన ఎపిసోడ్తో మళ్లీ కలుద్దాం.
ఒక చరిత్రకారుడు ఈ ఒక్క సర్వశక్తిమంతుడైన దేవుడి మూలాన్ని మధ్య ఆసియాలో ఎక్కడో ఉద్భవించిన ప్రాచీన మజ్దాయిజంలో గుర్తించాడు. ఈ మతం ప్రపంచ సృష్టికర్త అయిన అహుర మజ్దాను, అలాగే అహుర మజ్దాతో పోరాడిన కానీ చివరికి ఆయన చేతిలో ఓడిపోయిన అంగ్ర మైన్యూ అనే ప్రతిదేవుడిని నమ్మేది.
ఈ చారిత్రకారుడి ప్రకారం, ఈ ప్రాచీన మజ్దాయిజం నుంచే యూదుమతం ఉద్భవించింది. అహుర మజ్దా యాహ్వే అనే పేరు తీసుకున్నాడు, అంగ్ర మైన్యూ సైతాన్గా మారాడు. అంగ్ర మైన్యూ లాగా కాకుండా, సైతాన్ సర్వశక్తిమంతుడు కాదు. అతను కేవలం సమస్యలు సృష్టిస్తూ మనుషులను తప్పుదారి పట్టించే వ్యక్తి.
ఈ యూదుమతపు యాహ్వే తరువాత ఇస్లాంలో అల్లాహ్గా మారాడు. ఎందుకంటే ఖురాన్ ప్రకారం అల్లాహ్ యాహ్వే తప్ప మరెవరో కాదు. అలాగే సైతాన్ శపించబడిన దేవదూత లేదా జిన్న్ అయిన షైతాన్గా మారాడు.
ఈ రెండింటి మధ్య, యూదుమతం నుంచి ఒక శాఖగా క్రైస్తవ మతం ఉద్భవించింది. దాని స్థాపకుడైన యేసు ఒక యూదుడు. అందువల్ల క్రైస్తవ మతం కూడా ఏకదైవవాదాన్ని నమ్మింది.
అయితే ఈ చరిత్రకారుడు మజ్దాయిజం కంటే ముందుకు వెళ్లి పరిశోధించలేదు.
మజ్దాయిజానికి భారతీయ వైదిక మతంతో చాలా విషయాల్లో సారూప్యత ఉంది. ఇందులో అనేక దేవుళ్లు, చిన్న అక్షరంతో రాసే gods, ఆచారపరమైన కర్మలు, కుల విభజనలు, పురాణగాథలు ఉన్నాయి. కానీ గమనించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, వైదిక మతంలో కూడా ఏకదైవవాదం ఒక అంతర్లీన ప్రవాహంగా ఉంది. ఈ మతాల మధ్య ఆలోచనల్లో ఉన్న సారూప్యత ఆశ్చర్యకరమైనది. అందువల్ల మానవాళిని ఏకదైవవాద మరియు బహుదైవవాద మతాలుగా వర్గీకరించడం అపరిపక్వమైనది, సరైన అవగాహనలేనిది.
కాబట్టి, మేము ఒక్క దేవుడిని నమ్ముతాము అని చెప్పడం వల్ల పెద్దగా ఏమీ తెలియదు. అది అనవసరం కూడా. ఆ దేవుడిని ఎలా చూస్తాము, ఎలా అర్థం చేసుకుంటాము అనేదే మరింత ముఖ్యమైన విషయం.
ఒకవైపు, అబ్రహామిక్ మతాలలో దాదాపు నిరాకారమైన దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన తరచుగా అదృశ్యంగానే ఉంటాడు, కానీ ఆయనకు అనేక మానవ లక్షణాలు ఉంటాయి. ఖురాన్లో ఈ దేవుడి గురించి ఒక వచనం ఇలా చెబుతుంది:
దేవుడు మిమ్మల్ని సృష్టించాడు; ఆయనే మీకు పోషణ అందిస్తాడు; చివరికి మీరు ఆయన వద్దకే తిరిగి వెళ్తారు.
అల్లాహుల్లజీ ఖలకకుమ్ సుమ్మ రజకకుమ్ సుమ్మ యుమీతుకుమ్ సుమ్మ యుహ్యీకుమ్; హల్ మిన్ షురకాఇకుమ్ మయ్యఫ్అలు మిన్ జాలికుమ్ మిన్ షైఇన్; సుబ్హానహూ వ తఆలా అమ్మా యుష్రికూన్.
-- ఖురాన్, సూరహ్ అర్-రూమ్ 30:40
అల్లాహుల్లజీ ఖలకకుమ్ సుమ్మ రజకకుమ్ సుమ్మ యుమీతుకుమ్ సుమ్మ యుహ్యీకుమ్; హల్ మిన్ షురకాఇకుమ్ మయ్యఫ్అలు మిన్ జాలికుమ్ మిన్ షైఇన్; సుబ్హానహూ వ తఆలా అమ్మా యుష్రికూన్.
-- ఖురాన్, సూరహ్ అర్-రూమ్ 30:40
ఈ దేవుడు మాట్లాడతాడు, భావోద్వేగాలను చూపిస్తాడు, ప్రేమిస్తాడు, ద్వేషిస్తాడు, తన మందను ఈర్ష్యతో కాపాడుకుంటాడు, సంపూర్ణ విధేయతను ఆశిస్తాడు, పరీక్షిస్తాడు, బహుమతులు ఇస్తాడు, శిక్షిస్తాడు. ఒక మానవ యజమాని తనకు లోబడిన వారితో ఎలా ప్రవర్తిస్తాడో సరిగ్గా అలాగే. ఇది మజ్దాయిజంలోని దేవుడే కాకుండా, యూదుమతం, క్రైస్తవ మతం, ఇస్లాం వంటి అబ్రహామిక్ మతాలలోని దేవుడు కూడా.
మరోవైపు, వైదిక మతంలోని దేవుడు ఒక నిరాకార భావన. ఈ దేవుడు మనుషులతో చాలా అరుదుగా సంబంధం కలిగి ఉంటాడు, వారినుంచి సంపూర్ణ శరణాగతిని కోరడు. ఆయనకు రూపం లేదు, ఊహించలేం, మాటలతో వ్యక్తం చేయలేం. ఈ దేవుడిని తరచుగా సత్, ఆత్మ లేదా బ్రహ్మ అని పిలుస్తారు. ఇవి ఆయన పేర్లు కావు. ఆయనలోని కొన్ని అంశాలను వివరించడానికి ప్రయత్నించే విశేషణాలు.
వేదాల చివరి భాగాలైన ఉపనిషత్తులు మాట్లాడేది ఈ దేవుడి గురించే. మీకు ఇష్టమైతే దీనిని ఉపనిషత్తుల దేవుడు అని పిలవవచ్చు. ఇది వేదాలలోని కర్మకాండ భాగాలు మాట్లాడే దేవుడు కాదు.
కానీ మరో కోణంలో చూస్తే, ఈ వైదిక మంత్రం ఇలా చెబుతుంది:
అది ఇంద్రుడైనా, మిత్రుడైనా, వరుణుడైనా, అగ్నియైనా, లేదా బంగారు రెక్కలుగల గరుత్మంతుడైనా, వారందరూ సత్ మాత్రమే. అదే సత్ను వైదిక కర్మలు నిర్వహించే విప్రులు అగ్ని, యమ లేదా మాతరిశ్వ అని వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారు.
ఇంద్రం మిత్రం వరుణమగ్నిమాహుః, అథో దివ్యః స సుపర్ణో గరుత్మాన్;
ఏకం సద్విప్రా బహుధా వదంతి, అగ్నిం యమం మాతరిశ్వానమాహుః.
-- ఋగ్వేదం 1:164:46
ఇంద్రం మిత్రం వరుణమగ్నిమాహుః, అథో దివ్యః స సుపర్ణో గరుత్మాన్;
ఏకం సద్విప్రా బహుధా వదంతి, అగ్నిం యమం మాతరిశ్వానమాహుః.
-- ఋగ్వేదం 1:164:46
ఇంద్రుడు, వరుణుడు, యముడు మొదలైనవారు అగ్ని కర్మల ద్వారా పూజించబడిన దేవతలు. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా, ఈ దేవతలు దివ్యమైన జీవులు, దేవుడు కాదు.
కానీ ఈ మంత్రం దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా చెబుతున్నట్లుగా కనిపిస్తుంది. ఆ దేవతలందరూ సత్తో, అంటే వైదిక మతంలోని దేవుడితో సమానమేనని ఇది చెబుతుంది. అదే దేవుడిని విప్రులు, అంటే వైదిక కర్మలు నిర్వహించే వారు, అనేక దేవుళ్లుగా వివిధ పేర్లతో పేర్కొంటారు.
దాదాపు ఐదువేల సంవత్సరాల నాటి వేదాలు కూడా ఇతర మతాల మాదిరిగానే దేవుడికి అదే నిర్వచనం ఇస్తాయని తెలుసుకుంటే మీకు ఆశ్చర్యం కలగవచ్చు.
ఉపనిషత్తులు ఇలా చెబుతున్నాయి:
బ్రహ్మ అంటే, సమస్త జీవులు దేనినుంచి ఉనికిలోకి వచ్చాయో, ఏది వాటిని నిలబెడుతుందో, చివరికి దేనిలో అవి లీనమవుతాయో అదే.
యతో వా ఇమాని భూతాని జాయంతే; యేన జాతాని జీవంతి;
యత్ ప్రయంత్యభిసంవిశంతి; తద్ విజిజ్ఞాసస్వ; తద్ బ్రహ్మేతి.
-- తైత్తిరీయ ఉపనిషత్, భృగువల్లి విభాగం, శ్లోకం 1
యతో వా ఇమాని భూతాని జాయంతే; యేన జాతాని జీవంతి;
యత్ ప్రయంత్యభిసంవిశంతి; తద్ విజిజ్ఞాసస్వ; తద్ బ్రహ్మేతి.
-- తైత్తిరీయ ఉపనిషత్, భృగువల్లి విభాగం, శ్లోకం 1
అయితే పోరాటం ఎక్కడ ఉంది? దేవుని ఏకత్వం విషయంలో ఒక వైదిక భారతీయుడి దృక్పథం ఖురాన్ను అనుసరించే ఒక ముస్లిం దృక్పథానికి భిన్నమైనది కాదు. తేడా ఒక్కటే. ఒకరు ఆయనను బ్రహ్మ అంటారు, మరొకరు ఆయనను అల్లాహ్ అంటారు.
మీరు దాన్ని ఆగ్వా అని పిలిచినా, వాసర్ అని పిలిచినా, పానీ అని పిలిచినా, తన్నీ అని పిలిచినా, నీరు అని పిలిచినా, లేదా మరేదైనా పేరుతో పిలిచినా, నీరు నీరే!
మీ అభిప్రాయం ఏమిటి? మీ వ్యాఖ్యలను కామెంట్లలో తెలియజేయండి. మరో ఆసక్తికరమైన ఎపిసోడ్తో మళ్లీ కలుద్దాం.
--------------------------------------------------------------------
ఇది మీకు నచ్చినట్లయితే, నా వారపు పాఠకులలో చేరమని మిమ్మల్ని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నాను. ప్రతి శనివారం, నేను ఉపరితలానికి అతీతంగా, నిజంగా ముఖ్యమైన ప్రశ్నలను పరిష్కరించే ఒక లోతైన విశ్లేషణను ప్రచురిస్తాను. ఎలాంటి పేవాల్స్ లేవు, క్లిక్బైట్ లేదు—కేవలం ఒక ప్రత్యక్ష భావప్రసారం: నా మనసు నుండి మీ మనసుకు. సబ్స్క్రయిబ్ చేసుకోవడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి.
© Dr. King, Swami Satyapriya 2026
No comments:
Post a Comment