ಕೇವಲ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ, ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವೂ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಕೆ ಅದ್ಭುತ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಗುವನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈ ಕಥೆಗಳು ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಈ ಕಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಠವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥನಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವು ಸಕ್ಕರೆಲೇಪಿತ ಮಾತ್ರೆಗಳಂತೆ. ಮಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಔಷಧಿಯು ರುಚಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪನವು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆಯೇ ಅದು ಕಹಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನುಂಗುವಾಗಲೂ ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪನವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ಕಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಠವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥನಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವು ಸಕ್ಕರೆಲೇಪಿತ ಮಾತ್ರೆಗಳಂತೆ. ಮಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಔಷಧಿಯು ರುಚಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪನವು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಗುವಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆಯೇ ಅದು ಕಹಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನುಂಗುವಾಗಲೂ ಕೇವಲ ಸಕ್ಕರೆಯ ಲೇಪನವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಇತರರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಇತರರು ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮನರಂಜನೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಕಥೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು, ಮಗು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದರ ನಡತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ನಾವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ತೋರುವ ಈ ಧ್ವನಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಾವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ!
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಯಾವುದೋ ಜನ್ಮಜಾತ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಬೆಳೆದಂತೆ ಈ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಕಥೆಗಳು ನಮ್ಮ ಸುಪ್ತಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಅಂತಹದ್ದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೆದುಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯು ಒಬ್ಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕನನ್ನು ಆದರ್ಶ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆ ನಾಯಕನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಖಳನಾಯಕ, ಮತ್ತು ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಅವನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಆ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಅವು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಏನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ ಮನರಂಜನೆಯ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಫಲರಾಗುತ್ತೇವೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಚರ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಮಗ್ನರಾಗುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ಕಥನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಅವುಗಳ ಚಿತ್ರಣ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ನಾಯಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಖಳನಾಯಕನು ಎಲ್ಲರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಬಹುದು.
ಅನೇಕ ಜನರು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳು ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಮತ್ತು 'ವಾಸ್ತವತೆ'ಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಅಲ್ಲೇ ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವೂ, ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೇರಲಾದ ಕಥೆಗಳು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳೆಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿವೆ.
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲವು ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಟಿವಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವು ಬಹುತೇಕ ಅದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಈ ಕಥೆಗಳ ವಾಸ್ತವಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಮನರಂಜನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಅದು ಕಿರಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯತೆಯೂ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ತೆರೆದ ಆಹ್ವಾನ. ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಅತಿಯಾದ ಮೂಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿ-ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಅದು ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು.
ಮತ್ತೊಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕಗ್ರಂಥದ ಆಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ದೇವರ ಅಧೀನರಾಗಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ಧರ್ಮಪ್ರೇರಿತ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತಿರಂಜಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕೆಲವರು ಈ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವ' ಎಂಬುದು ಹೋಗಿ, 'ಮಾನವನಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬಹಳ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, …
ಪ್ರಪಂಚದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕುಸಿದಿವೆ. ಅಜ್ಜಿಯರೆಲ್ಲರೂ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಕೇವಲ, 'ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರುಣಾಜನಕ ಕಥೆಗಳಷ್ಟೇ' ಉಳಿದಿವೆ.
ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳು ಪಾಶವಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಅಷ್ಟೊಂದು ಶ್ರೀಮಂತವಲ್ಲದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯತೆಯು ಕ್ಲೇಷಕಾರಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಈ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಜ್ಜಿಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆತನ್ನಿ, ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆಯ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಆ ಆನಂದವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿ.
ನಾವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ನಮಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ತೋರುವ ಈ ಧ್ವನಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಾವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ!
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಯಾವುದೋ ಜನ್ಮಜಾತ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಾನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನಾವು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಬೆಳೆದಂತೆ ಈ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಕಥೆಗಳು ನಮ್ಮ ಸುಪ್ತಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಅಂತಹದ್ದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೆದುಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯು ಒಬ್ಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕನನ್ನು ಆದರ್ಶ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆ ನಾಯಕನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಖಳನಾಯಕ, ಮತ್ತು ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಅವನು ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಕಥೆಗಳು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಆ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಅವು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಏನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ ಮನರಂಜನೆಯ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಫಲರಾಗುತ್ತೇವೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಮಹಾನ್ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರು ಚರ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ಮಗ್ನರಾಗುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವನ್ನೇ ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಅಥವಾ ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾದ ಕಥನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಅವುಗಳ ಚಿತ್ರಣ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ನಾಯಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಖಳನಾಯಕನು ಎಲ್ಲರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಬಹುದು.
ಅನೇಕ ಜನರು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳು ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಈ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆ ಮತ್ತು 'ವಾಸ್ತವತೆ'ಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಅಲ್ಲೇ ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿವೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವೂ, ತಮ್ಮ ವಿಭಿನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹೇರಲಾದ ಕಥೆಗಳು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳೆಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿವೆ.
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲವು ಅಜ್ಜಿಯ ಮಡಿಲಿನಿಂದ ಟಿವಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವು ಬಹುತೇಕ ಅದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಈ ಕಥೆಗಳ ವಾಸ್ತವಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಮನರಂಜನೆಯ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಅದು ಕಿರಿಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯತೆಯೂ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ತೆರೆದ ಆಹ್ವಾನ. ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಅತಿಯಾದ ಮೂಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿ-ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾದಾಗ ಅದು ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು.
ಮತ್ತೊಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕಗ್ರಂಥದ ಆಜ್ಞೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ದೇವರ ಅಧೀನರಾಗಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ಧರ್ಮಪ್ರೇರಿತ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತಿರಂಜಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕೆಲವರು ಈ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವ' ಎಂಬುದು ಹೋಗಿ, 'ಮಾನವನಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬಹಳ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, …
ಪ್ರಪಂಚದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಕುಸಿದಿವೆ. ಅಜ್ಜಿಯರೆಲ್ಲರೂ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಕೇವಲ, 'ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರುಣಾಜನಕ ಕಥೆಗಳಷ್ಟೇ' ಉಳಿದಿವೆ.
ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗಳು ಪಾಶವಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದಂತಹ ಅಷ್ಟೊಂದು ಶ್ರೀಮಂತವಲ್ಲದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯತೆಯು ಕ್ಲೇಷಕಾರಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದೆ. ನಾವು ಈ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.
ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಜ್ಜಿಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆತನ್ನಿ, ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವಿಕೆಯ ನೈಜ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆನಂದಿಸಿ. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಆ ಆನಂದವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿ.
© Dr. King, Swami Satyapriya 2026
No comments:
Post a Comment