[Kannada] ಸುಖಭೋಗದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೇಡ.

    [Preview books]  [Borrow books]

 

 

 

 

ಈ ಮಾತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಂತೆ ಕೇಳಿಸಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಂತೂ ಅಂತಹ ಅಪರಾಧಭಾವವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳು ಆತ್ಮಸಂಯಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬೈಬಲ್ ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕುರ್ಆನ್ ಅದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳೂ ಮಿತಭೋಗವನ್ನೇ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಹಾಗಾದರೆ ಸುಖಭೋಗಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿವೆಯೇ?

 

ನೀವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಂಬದವರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅತಿಯಾದ ಸುಖಭೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸತ್ಯವಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮುಳುಗುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಅನಾನುಕೂಲಗಳಿವೆ.

- ಯಾವುದೇ ಸುಖವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು ಬಹಳ ಬೇಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆನಂದಿಸಲಾಗದ ಹಂತವನ್ನು  ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೀವು ಅತಿಯಾಗಿ ತಿಂದರೆ, ಆಹಾರ ಎಷ್ಟೇ ರುಚಿಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಒಂದು ಮಿತಿಗೆ  ಮೀರಿ ಅದನ್ನು ಆನಂದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

- ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆನಂದಿಸುವ ಆಸೆ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆನಂದ ಕೊಡುವ ವಸ್ತುವೇ  ಮುಗಿದುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

- ನೀವು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತೀರೋ, ಅಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚು ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಯಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ  ಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೇಹವು ತೃಪ್ತಿಯ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಇದು  ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಹಂಬಲ. "ಇನ್ನು ಸಾಕು, ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು  ಅನಿಸುವ ಹಂತ ಬಹುಶಃ ಎಂದಿಗೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬಯಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅಶಾಂತನನ್ನಾಗಿ  ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಆ ಸುಖವನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಸಿಗದಷ್ಟು  ದೂರ ಓಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:

"ಒಬ್ಬನು ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಬಯಕೆ ಈಡೇರದಿದ್ದರೆ ಕೋಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಹವು ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗೊಂದಲದಿಂದ ವಿವೇಕನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವೇಕನಾಶವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ."

ಧ್ಯಾಯತೋ ವಿಷಯಾನ್ ಪುಂಸಃ ಸಂಗಸ್ತೇಷೂಪಜಾಯತೇ।
ಸಂಗಾತ್ ಸಂಜಾಯತೇ ಕಾಮಃ ಕಾಮಾತ್ ಕ್ರೋಧೋಽಭಿಜಾಯತೇ॥
ಕ್ರೋಧಾದ್ ಭವತಿ ಸಂಮೋಹಃ ಸಂಮೋಹಾತ್ ಸ್ಮೃತಿವಿಭ್ರಮಃ।
ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶಾದ್ ಬುದ್ಧಿನಾಶೋ ಬುದ್ಧಿನಾಶಾತ್ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ॥

— ಭಗವದ್ಗೀತೆ 2.62–63.

- ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿರುವ ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದು  ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪಾಲಿನಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಬಹುದು.  ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದು 'ಇರುವವರು' ಮತ್ತು 'ಇಲ್ಲದವರು' ಎಂಬ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆ  ಅಸಮಾನತೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅದರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಕೊನೆಗೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನಿಮಗೂ  ತಟ್ಟಬಹುದು.

ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. "ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ" ಎಂದು ಬುದ್ಧನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಏಕೆಂದರೆ "ಆಸೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣ."

ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವೇ?

ಭಾರತೀಯ ಋಷಿ, ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ:

"ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾರೂ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಧನೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಸೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ."

ಅಕಾಮಸ್ಯ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾಚಿದ್ ದೃಶ್ಯತೇ ನೇಹ ಕರ್ಹಿಚಿತ್।
ಯದ್ಯದ್ಧಿ ಕುರುತೇ ಕಿಂಚಿತ್ ತತ್ ತತ್ ಕಾಮಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್॥

— ಮನುಸ್ಮೃತಿ ೨.೪

ಎಷ್ಟು ನಿಜವಾದ ಮಾತು!

ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸೆಗಳೇ ಇರದಿದ್ದರೆ ಮಾನವಕುಲ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದಿತ್ತೇ?

ಆಸೆಗಳಿಗೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಇವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಹಾಗೆಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವೂ ಅಲ್ಲ.

ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಎರಡು ವಿರುಧ್ದಾಭಾಸಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕು?

ವೈದಿಕ ಭಾರತೀಯರು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಮತೋಲನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮಾನವನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆಸೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರು ಅರಿತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅರಿವಿತ್ತು. ಆಸೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಬುದ್ಧನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿರಕ್ತರಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವು ಅತಿಯಾದ ಸುಖಭೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂನಿರಾಕರಣೆ ಎಂಬ ಎರಡು ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಸುಂದರವಾದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಲೌಕಿಕ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸುಖಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:

"ಚರಾಚರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ವಿಶ್ವದೊಡೆಯನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಅದು ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿಯಾದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಸಂಯಮದಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿ. ಬೇರೆಯವರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪಾಲನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ."

ಈಶಾವಾಸ್ಯಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ಯತ್ಕಿಂಚ ಜಗತ್ಯಾಂ ಜಗತ್।
ತೇನ ತ್ಯಕ್ತೇನ ಭುಂಜೀಥಾ ಮಾ ಗೃಧಃ ಕಸ್ಯಸ್ವಿದ್ಧನಮ್॥

— ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ — ಮಂತ್ರ 1.

ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಅದರ ಜೊತೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನೂ ನಾವು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಬದುಕಿದ್ದೇ ಆದರೆ, ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದರೂ ಸಹ, ಸುಖಭೋಗಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

"ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಯಮದಿಂದ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ, ನಿಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ, ಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆಶಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಿ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಜೀವನಮಾರ್ಗ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ"

ಎಂದು ಇದೇ ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕುರ್ವನ್ನೇವೇಹ ಕರ್ಮಾಣಿ ಜಿಜೀವಿಷೇಚ್ಛತಂ ಸಮಾಃ।
ಏವಂ ತ್ವಯಿ ನಾನ್ಯಥೇತೋಽಸ್ತಿ ನ ಕರ್ಮ ಲಿಪ್ಯತೇ ನರೇ॥

— ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ — ಮಂತ್ರ 2.

ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು ಯಜುರ್ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು. ಅದೇ ಯಜುರ್ವೇದವು ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವ ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ:

"ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣಿನಂತಿರುವ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಾವು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕೋಣ. ಯಾರ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ನೋವಾಗದಂತೆ ಮಾತನಾಡೋಣ. ಇತರರ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸೋಣ. ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕೋಣ. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕೋಣ."

ತಚ್ಚಕ್ಷುರ್ ದೇವಹಿತಂ ಪುರಸ್ತಾಚ್ಛುಕ್ರಮುಚ್ಚರತ್।
ಪಶ್ಯೇಮ ಶರದಃ ಶತಂ, ಜೀವೇಮ ಶರದಃ ಶತಮ್।
ಶೃಣುಯಾಮ ಶರದಃ ಶತಂ, ಪ್ರಬ್ರವಾಮ ಶರದಃ ಶತಮ್।
ಅದೀನಾಃ ಸ್ಯಾಮ ಶರದಃ ಶತಂ,
ಭೂಯಶ್ಚ ಶರದಃ ಶತಾತ್॥

— ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದ, ಅಧ್ಯಾಯ 36, ಮಂತ್ರ 24.

ಎಂತಹ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನದ ಜೀವನದರ್ಶನ!

ಈ ಬಗ್ಗೆ ನೀವೇನು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ಬರೆದು ತಿಳಿಸಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ.

 

 --------------------------------------------------------------------

ಇದು ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಲು ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ, ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಪೇವಾಲ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಕ್ಲಿಕ್‌ಬೈಟ್ ಇಲ್ಲ - ಕೇವಲ ನೇರ ವಿನಿಮಯ: ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಮ್ಮದಕ್ಕೆ. ಚಂದಾದಾರರಾಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ. 

 

© Dr. King, Swami Satyapriya 2026